مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده این پژوهش به بررسی تأثیر مدیریت سود مبتنی بر تغییر طبقه‌بندی بر ریسک سقوط قیمت سهام پرداخته است. تغییر طبقه‌بندی با انتقال هزینه‌های عملیاتی به اقلام غیرعملیاتی، سود عملیاتی را بزرگ‌نمایی می‌کند بدون اینکه سود خالص تغییر کند، بنابراین ابزاری کم‌هزینه برای پنهان‌سازی اخبار منفی و افزایش احتمال سقوط قیمت سهام است. نمونه پژوهش شامل داده‌های مالی ۱۲۹ شرکت بورسی طی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۲ است. برای سنجش ریسک سقوط از دو شاخص چولگی منفی بازده سهام و نوسان پایین‌به‌بالا استفاده شد. نتایج نشان داد تغییر طبقه‌بندی با ریسک سقوط رابطه‌ای منفی و معنادار دارد. همچنین افزایش فاصله میان سود عملیاتی و سود خالص شدت این رابطه را کاهش می‌دهد. همچنین در این پژوهش صرف بررسی رابطه مستقیم بین تغییر طبقه‌بندی سود و ریسک سقوط قیمت سهام کافی تلقی نشد، زیرا شواهد نظری و تجربی نشان می‌دهد که اثر مدیریت سود بر واکنش بازار به‌شدت وابسته به شرایط اطلاعاتی و مالی شرکت است. بنابراین، برای دستیابی به درک عمیق‌تر از سازوکار این رابطه، متغیرهایی انتخاب شدند که می‌توانند شدت یا جهت اثر تغییر طبقه‌بندی بر ریسک سقوط را تعدیل کنند. بر این اساس نتایج نشان داد که نوسانات جریان نقدی و عدم تقارن اطلاعاتی تنها در روش چولگی منفی اثر مثبت بر ریسک سقوط داشته و رابطه اصلی را تضعیف می‌کنند، درحالی‌که ساختار سرمایه (اهرم مالی) نقش معناداری نداشت.

چکیده این پژوهش رابطه ابعاد فرهنگ سازمانی و کیفیت کنترل‌های داخلی را در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس تهران بررسی می‌کند. فرهنگ سازمانی با تکیه بر چارچوب ارزش‌های رقابتی و رویکرد تحلیل متن سنجیده شد و متغیر ضعف کنترل داخلی با استفاده از شواهد مندرج در گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی استخراج گردید. این شواهد شامل بندهای مرتبط با عدم رعایت الزامات و بندهای شرطی بود که بر اساس معیارهای از پیش تعیین‌شده، ناشی از نارسایی‌های کنترلی تشخیص داده شدند. جامعه آماری شامل شرکت‌های غیرمالی بورس تهران در دوره ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ است که پس از اعمال معیارهای غربالگری، ۱۲۹ شرکت به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شد. داده‌های متنی از گزارش فعالیت هیئت‌مدیره استخراج و پس از تبدیل به متن قابل جست‌وجو، فراوانی واژگان مرتبط با هر بعد فرهنگی محاسبه و بر تعداد کل واژگان گزارش نرمال‌سازی گردید. متغیر کنترل داخلی نیز بر اساس نوع اظهارنظر و بندهای گزارش حسابرس مستقل کدگذاری شد. برای آزمون فرضیه‌ها از رگرسیون‌های داده‌های تابلویی با کنترل متغیرهای شرکت و سال استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد فرهنگ همکاری‌گرا با احتمال ضعف کنترل داخلی رابطه مثبت و معنادار دارد، درحالی‌که سایر ابعاد فرهنگی رابطه پایدار و معناداری نشان نمی‌دهند. این یافته‌ها شواهدی درباره نقش فرهنگ بازنمایی شده در گزارش‌ها در توضیح تفاوت کیفیت کنترل داخلی ارائه می‌کند.

چکیده این پژوهش به دنبال بررسی تاثیر توانایی مدیران و دو ویژگی شخصیتی مدیران شامل بیش اطمینانی و خودشیفتگی بر ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری است تا بتواند رهنمودهایی را در این زمینه برای سرمایه گذاران و دست‌اندرکاران حرفه حسابداری فراهم کند.

در این پژوهش، ارتباط ارزشی از طریق رگرسیون قیمت سهام بر سود خالص و ارزش دفتری (مدل اولسون) عملیاتی‌سازی شده تا میزان توانایی اطلاعات حسابداری در تبیین قیمت بازار سنجیده شود. همچنین ویژگی‌های شخصیتی مدیران با استفاده از معیارهای نیابتی (نظیر اندازه امضا برای خودشیفتگی) سنجیده شده‌اند. با توجه به بافت اقتصادی ایران، محدودیت‌هایی نظیر تورم دورقمی و اثر آن بر صورت‌های مالی تاریخی بر تفسیر متغیرها تأثیرگذار است که در تحلیل نهایی لحاظ شده است.

نتایج آزمون قرضیه‌های پژوهش با استفاده از الگوهای رگرسیونی خطی چندمتغیره حاکی از تائید هر سه فرضیه در سطح خطای 5 درصد است. نتایج آزمون فرضیه اول نشان داد که تاثیر مثبت توانایی مدیران برارتباط ارزشی اطلاعات را در سطح 95 درصد تائید می شود. همچنین نتایج آزمون فرضیه دوم نیز بیانگر آن است که ویژگی شخصیتی خود شیفتگی مدیران شرکت‌ها بر ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری دارای تاثیر منفی و معنی دار است. علاوه بر این، نتایج آزمون فرضیه سوم این پژوهش هم حاکی از این بود که تاثیر منفی ویژگی شخصیتی بیش‌اطمینانی مدیران بر ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری در سطح خطای 5 درصد مورد تائید قرار می‌گیرد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی اثر شاخص‌های سلامت مالی بر میزان تسهیلات دریافتی مشتریان در بانک‌ها با لحاظ کردن نقش رقابت در صنعت است. جامعه آماری موردمطالعه بانک‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و دوره موردمطالعه از سال 1393 الی 1402 است. با اعمال شرایط حذف سیستماتیک 10 بانک در غربال نهایی از جامعه آماری به‌عنوان نمونه نهایی لحاظ شده‌اند. درنهایت دوازده فرضیه برای پژوهش حاضر طرح گردید که با کمک آزمون رگرسیون خطی چندگانه مبتنی بر داده‌های تلفیقی در نرم‌افزار ایویوز 12، آزمون شد. نتایج آزمون فرضیه‌های پژوهش نشان داد که کفایت سرمایه، کیفیت دارایی، وضعیت سودآوری و کیفیت نقدینگی تأثیر مستقیم و معناداری بر تسهیلات دریافتی مشتریان از بانک دارد؛ اما حساسیت به مخاطرات بازار تأثیر معکوس و معناداری بر تسهیلات دریافتی مشتریان از بانک دارد و کیفیت مدیریت تأثیری بر تسهیلات دریافتی مشتریان ندارد. رقابت در صنعت بانکداری بر رابطه میان شاخص‌های سلامت مالی و میزان تسهیلات مالی دریافتی به‌جز کیفیت نقدینگی و حساسیت به مخاطرات بازار تأثیرگذار است.

چکیده در شرایط اقتصادی پیچیده و مدرن کنونی، شرکت‌هایی می‌توانند به مزیت رقابتی دست پیدا کنند که علاوه بر دارایی‌های مشهود از دانش، تجربه و توانایی‌های کارکنان بهره بیشتری ببرند. شرکت‌هایی که سرمایه فکری بالاتری دارند می‌توانند با بهره‌گیری از همه توانمندی‌های خود، استراتژی مطلوبی برای موفقیت شرکت اتخاذ کنند و ضمن بهبود عملکرد شرکت به نتایج عملیاتی پایدار دست پیدا کنند. بر این اساس، ابتدا میزان کارایی زنجیره ارزش شرکت با استفاده از تابع مرزی تصادفی اندازه‌گیری شده و سپس، تأثیر سرمایه فکری بر کارایی زنجیره ارزش، جریان‌های نقدی و ریسک ورشکستگی آن بررسی شده است. اگرچه جامعه آماری پژوهش حاضر شامل همه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده است، اما با توجه به محدودیت‌هایی که برای دستیابی به نتایج قابل‌اتکای پژوهش اعمال شده است با استفاده از غربالگری تعداد 142 شرکت به‌عنوان نمونه آماری انتخاب‌شده که داده‌های آن‌ها در دوره زمانی یازده‌ساله از سال 1392 تا سال 1402 موردبررسی قرار گرفته است. فرضیه‌های پژوهش نیز با استفاده مدل‌سازی معادلات ساختاری توسط نرم‌افزار SmartPLS موردبررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد، سرمایه فکری شرکت بر کارایی زنجیره ارزش و جریان‌های نقدی آن تأثیر مثبت دارد، اما بر ریسک ورشکستگی شرکت تأثیر منفی دارد. از طرفی، کارایی زنجیره ارزش، جریان‌های نقدی را افزایش می‌دهد، درحالی‌که ریسک ورشکستگی شرکت را کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند برای پژوهشگران در پژوهش‌های آتی، برای تحلیلگران و سرمایه‌گذاران در پیش‌بینی قیمت سهام بر اساس ارزیابی جامع سرمایه و منابع شرکت، برای مدیران در جهت برنامه‌ریزی، تدوین و تغییر استراتژی شرکت و هم‌چنین برای دولت‌مردان در جهت‌دهی به بازار سرمایه مفید باشد.

چکیده در سال‌های اخیر، افشای اطلاعات غیرمالی برای ذینفعان در تصمیم‌گیری اهمیت بیشتری یافته است. افشای اطلاعات غیرمالی شرکت‌ها مانند افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) می‌تواند تحت تأثیر ویژگی‌های مدیران و سایر ارکان حاکمیت شرکتی قرار گیرد. بر این اساس هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر تنوع جنسیتی هیئت مدیره بر افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی با نقش تعدیلی ویژگی‌های کمیته حسابرسی است. در این پژوهش داده‌های 78 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1392 تا 1402 (858 سال-شرکت) جمع‌آوری شد و فرضیه‌‌های پژوهش با استفاده از داده‌های ترکیبی و بکارگیری رگرسیون چندگانه مورد آزمون قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تنوع جنسیتی در هیئت مدیره تأثیر مثبت و معناداری بر افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی دارد؛ به‌عبارت دیگر با افزایش حضور زنان در هیئت مدیره، شاخص افشای ESG نیز افزایش می‌یابد. همچنین یافته‌های پژوهش نشان داد استقلال و تخصص مالی کمیته حسابرسی رابطه بین تنوع جنسیتی هیئت مدیره و افشای اطلاعات زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی را تقویت و تعدیل می‌نماید؛ ولی اندازه اعضای کمیته حسابرسی بر این رابطه اثر تعدیلی ندارند. این پژوهش بینش‌های ارزشمندی را برای مدیران و سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند تا نقش تنوع جنسیتی در هیئت مدیره و کمیته‌های حسابرسی را در افشای ESG ارزیابی کنند و آنها را در تصمیم‌گیری‌های بهتر یاری ‌کند. همچنین، قانون‌گذاران و سیاست‌گذاران می‌توانند سازوکارهای حاکمیت شرکتی را بازنگری کنند تا حضور بیشتر زنان را نه تنها در هیئت مدیره‌های شرکت‌ها، بلکه در کمیته‌های فرعی نیز ترویج کنند تا از حقوق ذینفعان، بیشتر محافظت شود.

چکیده رسوایی‌ها و بحران‌های مالی مشاهده شده در اغلب کشورها به سبب دستکاری نمودن گزارش‌های مالی، منجر به عدم اعتماد سرمایه‌گذاران و ذی‌نفعان نسبت به اطلاعات مالی شده است. عدم اعتماد از جانب ذی‌نفعان نسبت به گزارش‌های مالی و عدم برخورداری جریانات اقتصادی از کیفیت لازم، می‌تواند عاملی بازدارنده در جذب سرمایه‌گذاران باشد. در پژوهش حاضر، اطلاعات مربوط به 148 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 12 ساله از سال 1391 تا 1402 مورد بررسی قرار گرفت. در رابطه با آزمون فرضیه‌ها، طی فرآیندی اطلاعات گردآوری شده به 11 گروه مجزا طبقه-بندی شدند. جهت سنجش هرگونه آراستگی در رابطه با رندکردن یا گردکردن ارقام سود طی دوره-های چرخه عمر از توزیع بنفورد استفاده شده است. برای بررسی و مقایسه فراوانی‌های مشاهده شده (واقعی) ارقام سود با فراوانی‌های مورد انتظار (توزیع بنفورد)، آزمون کای‌دو مورد استفاده قرار خواهد گرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در شرکت‌های با کیفیت حسابرسی بالا و پایین در هر سه دوره چرخه عمر نظیر؛ رشد، بلوغ و افول، فراوانی‌های مشاهده شده (واقعی) و فراوانی‌های مورد انتظار (توزیع بنفورد)، اختلاف معناداری وجود ندارد و ارقام سود در تمام مراحل مورد بررسی پژوهش از توزیع بنفورد تبعیت می‌نمایند، لذا فاقد آراستگی در ارقام سود می‌باشند. در پژوهش‌های آتی پیشنهاد می‌شود مطالعه حاضر به تفکیک صنایع و با شاخص‌های اندازه‌گیری دیگری چون چرخش حسابرس، دوره تصدی و اندازه حسابرس به عنوان معیار کیفیت حسابرسی انجام گردد.

چکیده در شرایط تجاری امروز، که با محدودیت‌های کسبِ بازه‌های بالاتر به دلیل کمبود منابع مالی همراه می‌باشد، وقوع پدیده‌هایی مثل پدیدۀ پانزی به عنوان یک شرایط ناهنجار در کارآمدی‌های مالی شرکت‌ها و بازارهای وابسته به آن، قابل توجه است. مسئله‌ای که می‌تواند با اغواء سرمایه‌گذاران، نشان دهنده‌ی روندی از منابع مالی در چرخش، برای اسکمرها یا اصطلاحاً متصدیان اجرای طرح پانزی باشد که به عنوان یک عامل برهم زننده‌ی تعادل در بازارهای مالی شناخت شود. لذا از آنجاییکه بسط این پدیده نوظهور به رویه‌های حسابداری به عنوان کارکردی از فرصت‌طلبی‌های ساختاری شرکت‌ها می‌تواند قلمداد گردد، این مطالعه از طریق پدیدارشناسی پارادایمی، به دنبال ارائه الگویی از شناخت ماهیتِ تأثیرگذار پانزی در شکل‌گیری رویه‌های حسابداری فرصت‌طلبانه می‌باشد. در این مطالعه که از نظر هدف اکتشافی و از نظر نتیجه توسعه‌ای است، در گام اول از طریق مصاحبه با 20 کنشگر دارای تجربه زیسته، تلاش شد تا طی مصاحبه‌هایی با طرح سوالات باز و کدهای برآمده از پدیدۀ پانزی، مضامین گزاره‌ای پدیدۀ پانزی در شکل‌گیری رویه‌های حسابداری فرصت‌طلبانه شناسایی گردد. سپس از طریق ایجادِ یک چک‌لیست محقق ساخت امتیازبندی شده براساس مقیاس‌های «8+»؛ «0» و «8-» گزاره‌ها به مقوله ها تفکیک شد. نتایج براساس «371» کد باز، حکایت از شناسایی «50» مضمون گزاره‌ای در قالب یک چک‌لیست امتیازبندی محقق ساخت، دارد که با اختصاص امتیازهای کانونیِ هریک از کنشگرانِ تفکیک شده در پانل‌های مشخص شده ارزیابی، در نهایت منجر به ارائه‌ی الگوی پارادایمیِ با شناسایی 10 مقوله در 5 بعدِ شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، استراتژی‌ها و پیامدها شد.

چکیده هدف این مطالعه، مدل‌سازیِ تشخیصِ تقلب مالی شرکت‌ها تحتِ اجرای ارزیابی الگوریتم‌های مطلوبیتِ شبکه عصبی مصنوعی می‌باشد. در این مطالعه با استفاده از فرآیندهای برنامه‌ریزی مجذوری « » در الگوریتم‌های شبکه عصبی مصنوعی، تلاش شده است تا طی چندین مرحله بر اساس داده‌های زمانی 1392 تا 1401، اقدام به تعیین الگوریتم پایه در وهله‌ی اول و انتخاب پارامترهای تکنیکال شبکه عصبی مصنوعی در وهله‌ی دوم گردد. سپس با توسعه یک مدل تشخیصی بر اساس دو مقیاس آزمون و کنترل، الگوریتم‌هایی فر ابتکاری که بالاترین ضرایب دقت در پیش‌بینی صحت تقلب مالی را دارند، در سطح شرکت‌های بازار سرمایه موردبررسی قرار گیرند. لذا بر اساس فرآیند نمونه‌گیری سیستماتیک، تعداد 95 شرکت بورس اوراق بهادار انتخاب شدند تا بر اساس 950 مشاهده (سال-شرکت)، حد فاصل شرکت‌های دارای سلامت مالی با شرکت‌های دارای احتمال تقلب مالی از طریق دهک‌بندی تعیین گردد و شرکت‌های قرارگرفته در دهک‌های دارای تقلب مالی، از طریق پارامترهای مطلوبیت شبکه عصبی مصنوعی موردبررسی قرار گیرند. نتایج مطالعه نشان داد، الگوریتم یادگیری بدون نظارت که شامل مجموعه پارامترهای ارزیابی مبتنی بر الگوریتم فرا ابتکاری است، از صحت پیش‌بینی‌های مبتنی بر داده‌های برآورده شده بالاتری برخوردار می‌باشد. همچنین نتایج ناشی از صحت پیش‌بینی تقلب‌های مالی شرکت‌های دهک‌بندی‌شده بر اساس دو الگوریتم انتخابی ژنتیک و کلونی زنبورعسل نشان می‌دهد، الگوریتم کلونی زنبورعسل از ضریب دقت بالاتری در پیش‌بینی صحت احتمال تقلب شرکت‌های موردبررسی برخوردار است. همچنین مشخص شد، نسبت سود خالص به فروش مهم‌ترین معیار ارزیابی دقت پیش‌بینی احتمال تقلب در شرکت‌های موردبررسی می‌باشد.

چکیده اکوسیستم پیچیده‌ای از دارایی‌های سوداگرانه با بازده بالا و غیرقابل شناسایی همچون رمز ارزها و سایر دارایی‌ها با ویژگی‌های مشابه، در بستر شبکه‌ای از تبادلات تجاری مجازی در یک دهه‌ اخیر شکل گرفته است که نیازمندِ توجه جدی مبنی بر ارتقاء سطح نظارت‌های نهادی در بُعد کلان و پیاده‌سازی رویه‌های حسابداری جهت افشای جزئیات آن، در بُعد خرد در هر نظام اقتصادی می‌باشد. هدف این مطالعه تدوین معیارهای ارزش‌گذاری دارایی‌های دیجیتال و ارزیابیِ محورهای شناسایی‌شده بر اساس ماتریس‌های متقابل بر اساس ماتریس‌های متقابل می‌باشد. روش‌شناسی این مطالعه در دسته پژوهش‌های اکتشافی و توسعه‌ای قرار می‌گیرد که با ترکیب فرآیند جمع‌آوری داده‌ها در بخش کیفی و کمّی، اول به دنبال ارائه‌ یک چارچوب نظری بر اساس رویکرد گلیزر (1992) در فرآیند نظریه داده بنیاد می‌باشد و دوم به‌منظور تعیینِ مؤثرترین مؤلفه‌ محوری پیاده‌سازی حسابداری دارایی‌های دیجیتال نیز از فرآیند رتبه‌بندی تفسیری بهره برده می‌شود. ابزار مورداستفاده در بخش کیفی مصاحبه با خبرگانی می‌باشد که از طریق نمونه‌گیری نظری و گلوله برفی انتخاب می‌شوند و ابزار بخش کمّی مطالعه نیز، چک لیست‌های مقایسه‌ زوجی سطری « » و ستونی « » می‌باشد. نتایج بخش کیفی مطالعه طی 12 مصاحبه‌ انجام‌شده، حکایت از شناسایی 4 مقوله، 5 مؤلفه و 25 مضمون مفهومی دارد که با تأیید پایایی محورهای اصلی مطالعه از طریق تحلیل دلفی فازی، چارچوب نظری پدیده‌ موردبررسی ارائه شد. نتایج بخش کمّی مطالعه نیز نشان داد، مؤلفه‌ محوریِ رعایت کنترل‌های داخلی دارایی‌های دیجیتال « » به دلیل مجموع امتیازهای ماتریسی، مهم‌ترین سازوکار پیاده‌سازی حسابداری دارایی‌های دیجیتال در بستر شرکت‌های بازار سرمایه می‌باشد که می‌تواند ظرفیت‌های اطلاعاتیِ استفاده‌کنندگان را تقویت نماید. نتیجه‌ کسب‌شده بیان می‌کند پایبندی به رعایت ارزش منصفانه از طریق کنترل داخلی در رویه‌های حسابداری دارایی‌های دیجیتال، با جلوگیری از جریان سود یا زیانِ ناشی از نوسانات ارزش منصفانه در صورت سود و زیان، دقت اعداد این دارایی‌ها را از منظر افشای بهبود می‌بخشد و درعین‌حال ارتباط مقادیر حاصل با سایر جنبه‌های سود عملیاتی را ممکن می‌سازد و به ایجاد توازن بهتر صورت‌های مالی کمک می‌کند.
 

چکیده در این تحقیق به بررسی تأثیر تحریم‌ها، بر فرار مالیاتی معاملات اشخاص وابسته بر اساس ترکیب رویکرد گراف کاوی-فراابتکاری فازی پرداخته شد. در این پژوهش تعداد1،780 شرکت دارای معاملات وابسته شامل 523 شرکت واقع در مناطق آزاد تجاری و 1،257 شرکت واقع در خارج از مناطق آزاد که دارای عضو هیأت مدیره مشترک و فعالیت اقتصادی تولیدی یا بازرگانی بوده انتخاب شده‌اند. دراین پژوهش داده‌های مالی ومالیاتی سال‌های 1395 لغایت 1399 ازاظهارنامه‌های مالیاتی و سامانه‌های سازمان امور مالیاتی کشور مورد استفاده قرار گرفته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی می‌باشد. جهت برآورد مدل از نرم افزار پایتون و پکیج NetworkX و متلب 2021 بهره گرفته شده است. جهت پیش‌بینی فرار مالیاتی معاملات اشخاص وابسته از الگوریتم‌های فراابتکاری فازی غیرخطی از نوع لجستیک نوع 3 شفر نوع 4 بهره گرفته شد. بر اساس نتایج رویکرد مدل جگوار در مدل‌سازی گراف مابین شاخص‌های معاملات اشخاص وابسته با فرار مالیاتی از دقت بالاتری برخوردار بود؛ بر اساس نتایج معاملات اشخاص وابسته قبل از ورود مدل به تحریم موجب افزایش 389/0 درصد در فرار مالیاتی و بعد از ورود تحریم موجب افزایش 414/0 درصدی در فرار مالیاتی گردید. به عبارتی ورود تحریم به مدل موجب گردیده است؛ معاملات بیش‌تری در حوزه معاملات وابسته مشکوک در حوزه فرار مالیاتی شناسایی نموده است.

چکیده هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت و عملکرد مالی در رابطه میان مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تأمین مالی از طریق بدهی است. پژوهش حاضر کاربردی و از بعد روش‌شناسی، همبستگی از نوع علّی (پس رویدادی) می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و با استفاده از روش نمونه‌گیری حذف سیستماتیک، 141 شرکت به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب‌شده و در دوره‌ زمانی 10 ساله بین سال‌های 1393 الی 1402 موردبررسی قرار گرفتند. یافته‌های حاصل از آزمون فرضیه‌های پژوهش نشان داد که میان مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تأمین مالی از طریق بدهی تأثیر مستقیم و معناداری وجود دارد. سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت در رابطه میان مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تأمین مالی از طریق بدهی تأثیرگذار نمی‌باشد؛ اما عملکرد مالی در رابطه میان مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تأمین مالی از طریق بدهی تأثیر معکوس و معناداری دارد. مدیران شرکت‌ها با پایبندی به مسئولیت‌های اجتماعی و رعایت حقوق ذینفعان و جامعه می‌توانند با کسب وجهه بهتر از تأمین مالی خارجی راحت‌تر برخوردار گردند. همچنین کسب بالاتر رتبه اجتماعی می‌تواند وجهه شرکت را برای سرمایه‌گذاران مطمئن‌تر نشان دهد.

چکیده هدف گزارشگری مالی ارائه واقعیت‍های تجاری است. در این میان نگرانی فزاینده‍ای وجود دارد که گزارشگری مالی بیش‌ازحد پیچیده شده است. بر همین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر تبیین الگوی پیچیدگی گزارشگری مالی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش داده بنیاد انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 26 نفر خبره در حوزه گزارشگری مالی است. داده‍های پژوهش با استفاده از روش مصاحبه و به‌صورت نیمه ساختار‍یافته جمع‍آوری شد. مقوله محوری پژوهش حاضر پیچیدگی گزارشگری مالی است که 12 علت شامل درک مفهوم پیچیدگی، دانش تهیه‍کنندگان، ساختار سرمایه شرکت، همکاری بین نهادها، نهاد استانداردگذار، نهاد قانون‍گذار، ذات استانداردها، ساختار کنترل‌های داخلی، وضعیت شرکت، هیئت‌مدیره شرکت، مهارت حسابرسان و توان استفاده‍کننده برای آن به‌عنوان شرایط علی شناسایی گردید. پس‌ازآن با توجه به شرایط زمینه‍ای (بستر کلان، بستر صنعت، بستر شرکت، بستر ساختار گزارش) و شرایط مداخله‍گر (میزان اطلاع‍رسانی، ویژگی‍های مدیران مالی، عوامل کلی، فناوری‍های نوین)، راهکارهایی (فرمت مناسب گزارش، استانداردگذاری مناسب، اعمال قوانین و مقررات، توانمندسازی منابع انسانی و ساختار کنترلی)، تدوین شد، سپس پیامدهای آن شامل پیامدهای سطح اقتصاد کلان، کاهش هزینه‍ها، سطح شرکت، سطح جامعه، سطح بین‍المللی و سطح گزارش، تعیین و الگوی نهایی بر اساس آن ارائه شد.

چکیده بینامتنیّت زاییده تفکرات پست‌مدرنیسم جهت توسعه دانش علوم انسانی در تمامی حوزه‌هایی است که می‌تواند ارتقاء سطح آگاهی و شناخت ذینفعان را توسعه بخشد. استفاده از این مفهوم در دانش حسابداری، کارکرد نوظهوری در عرصه افشاء اطلاعات برای ذینفعان تلقی می‌شود که می‌توانند به دلیل افزایش قابلیت‌های مقایسه‌پذیری، سطح تصمیم‌گیری‌های مالی را توسعه بخشد. لذا هدف این مطالعه توسعه‌ی آینده‌نگرانه‌ی کارکرد بینامتنیّت در افشاء اطلاعات فراگیر برای ذینفعان از طریق ماتریس توابع ریاضی می‌باشد. این مطالعه به لحاظ نوع نتیجه، کاربردی تلقی می‌شود و از منظر هدف، در دسته مطالعه‌های اکتشافی جایگذاری می‌گردد که با استفاده از مدل‌های کمی و کیفی اجرا شده است. مطالعه حاضر از یک نوع روش تحقیق تبعیت نمی‌کند، بلکه به فراخور هر بخش، روش مجزایی را در مسیر پاسخ به سؤال‌های تدوین‌شده بکار می‌برد. لذا می‌توان بر اساس ماهیت جمع‌آوری، این مطالعه را در دسته پژوهش‌های آمیخته قرار داد. جامعه آماری در بخش کیفی 11 نفر از خبرگان در عرصه‌ی مدیریت مالی و حسابداری بودند و در بخش کمی 30 نفر از مدیران مالی باتجربه شرکت‌های بازار سرمایه مشارکت داشتند. نتیجه‌ در بخش کیفی از وجود 6 عامل برای ارزیابی کارکرد بینامتنیّت در افشاء اطلاعات حکایت داشت که بر اساس تحلیل دلفی مورد تأیید قرار گرفت. سپس با انتخاب 2 عامل از 6 عامل شناسایی‌شده به‌عنوان مبنای سناریوپرداری، با انجام تحلیل مضمون، 9 زیر عامل نیز ظهور یافتند. نتیجه کسب در بخش کمی نشان داد، مهم‌ترین سناریو توسعه کارکرد بینامتنیّت در افشاء اطلاعات فراگیر، سناریو سینوسی یا به عبارت توضیحی سناریوی بینامتنیّت عملیاتی می‌باشد که مهم‌ترین پیامد مشروعیت، یعنی مشروعیت اخلاقی را می‌تواند برای شرکت به همراه داشته باشد.

چکیده این مطالعه تلاش دارد تا چارچوب حسابداری مدیریت با رویکرد شش سیگما را خلق و ابعاد شناسایی شده را مورد ارزیابی قرار دهد. روش مورد استفاده این پژوهش در فاز کیفی گرندد تئوری و در فاز کمّی نسبت به ارزیابی ابعاد شناسایی شده اقدام می کند. دوره پرسشگری مطالعه نیز در بازه زمانی ۶ ماه صورت گرفته است و ابزار مورد استفاده مصاحبه و پرسشنامه می باشد. در این مطالعه ابتدا اندیشمندان حوزه حسابداری مدیریت از طریق مصاحبه مشارکت داشتند، سپس اعضای تخصصی شرکت های بورس اوراق بهادار تهران در خصوص ارزیابی ابعاد شناسایی شده، اظهارنظر نمودند. نتایج در بخش کیفی منجر به خلق یک چارچوب نظری ۸ ضلعی شده است که تفسیر کننده پدیده محوری مطالعه می باشد. همچنین در فاز دوم مطالعه نیز محوری ترین معیارِ شناسایی شده پدیده مطالعه یعنی معیار تجزیه و تحلیل سود انتخاب شد. نتایج بدست آمده می تواند سطح تکنیک گرایی تحلیلی در خصوص کارکردهای پاسخگویی شرکت ها به ذینفعان را توسعه بخشد. نتایج بدست آمده می تواند سطح تکنیک‌گرایی تحلیلی در خصوص کارکردهای پاسخگویی شرکت ها به ذینفعان را توسعه بخشد.

چکیده مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی اقلام صورت سود و زیان موضوعی است که در سال‌های اخیر موردتوجه پژوهشگران قرارگرفته و در پژوهش‌های داخلی نیز به‌صورت محدود به آن پرداخته شده است. به‌علاوه، با آن‌که پژوهش‌های خارجی تأثیر همه‌گیری کووید 19 بر مدیریت سود را موردتوجه قرار داده‌اند؛ در پژوهش‌های داخلی شواهد تجربی خاصی در خصوص شرکت‌های ایرانی ارائه نشده است. در این راستا، پژوهش حاضر وجود پدیدۀ مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی را بررسی کرده و آن را در سال‌های شیوع کووید 19 و سایر سال‌ها، مقایسه نموده است. برای این منظور، از داده‌های 137 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازۀ زمانی 1402-1391 (1644 مشاهده) استفاده شده است. در برازش مدل‌ها، ضمن کنترل اثرات سال‌ها و صنایع، رویکرد حداقل مربعات تعمیم‌یافته به‌کاررفته است. نتایج پژوهش مؤیّد وجود پدیدۀ مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی در شرکت‌های ایرانی است. افزون بر آن، یافته‌ها نشان می‌دهد که در قیاس با سایر سال‌های موردبررسی، در دورۀ شیوع کووید 19، مدیریت سود از طریق تغییر طبقه‌بندی شدّت یافته است. نتایج آزمون‌های استحکام با به‌کارگیری دورۀ زمانی متفاوت برای شیوع کووید 19 و استفاده از مقادیر رتبه‌ـ دهکی متغیرها، مؤید یافته‌های اصلی پژوهش است

چکیده متغیرهای حسابداری شرکت دارای اطلاعات ارزشمندی برای ارزیابی ریسک سیستماتیک هستند. این ایده برای محققان بسیار جذاب است، چرا که اندازه‌گیری مبتنی بر بازار ریسک سیستماتیک دارای ایرادهایی از جمله عدم امکان اندازه‌گیری ریسک سیستماتیک شرکت‌هایی که سهام آنها در بازار سهام مبادله نمی‌شود، است. در این راستا تحقیقات متعددی که ریسک سیستماتیک را به انبوهی از متغیرهای حسابداری شرکت مرتبط می‌کنند، انجام شده است. اکثر مطالعات از روش رگرسیون کلاسیک استفاده نموده‌اند که ایراد اساسی این روش، تمرکز بر چند متغیر محدود برای حفظ درجه آزادی در یک سطح قابل قبول بوده است. مطالعه حاضر با بکارگیری روش میانگین‌گیری مدل بیزین این محدودیت را رفع نموده است. این مطالعه با بکارگیری داده‌های 55 شرکت از بورس تهران در فاصله سال‌های 1389تا 1402به بررسی اثر 58 متغیر مختلف حسابداری بر ریسک سیستماتیک این شرکت‌ها پرداخته و مهمترین متغیرهای تعیین کننده ریسک سیستماتیک را مشخص نموده است. بر اساس نتایج تخمین از مجموعه متغیرهای مورد بررسی در مجموع 5 متغیر دارای بیشترین تاثیر بر ریسک سیستماتیک بوده که از میان آنها اندازه شرکت در رتبه اول قرار دارد. متوسط ضریب این متغیر مثبت است. در رتبه دوم و سوم به ترتیب گردش دارایی و کارایی عملیاتی قرار دارند. ضریب متوسط کارایی عملیاتی منفی است و متوسط ضریب گردش دارایی مثبت است. در رتبه چهارم نسبت بدهی بلندمدت به حقوق صاحبان سهام با ضریب مثبت قرار دارد. در نهایت پنجمین متغیر توضیحی نسبت ارزش بازاری بنگاه به ارزش دفتری کل دارایی ها است که اثر منفی بر ریسک سیستماتیک دارد.

چکیده ریسک سقوط قیمت سهام که به‌عنوان یک رخداد نامطلوب تعریف می‌شود، پدیده‌ای همه‌گیر در سطح بازار است. بدین معنی که کاهش قیمت سهام تنها به یک سهام خاص منحصر نمی‌شود، بلکه تمام سهام موجود در بازار را شامل می‌شود. سقوط قیمت سهام منجر به متضرر شدن سهامداران و سرمایه‌گذاران و همچنین افت بازار سرمایه می‌گردد، ازاین‌رو توجه به عوامل مؤثر بر این پدیده از اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر نوسان جریان‌های نقد عملیاتی صنعت بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام با در نظر گرفتن عدم قطعیت سیاست اقتصادی و محافظه‌کاری شرطی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. در این راستا تعداد 136 شرکت در دوره زمانی 1391 تا 1401 به روش غربالگری انتخاب شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها از روش تحلیل رگرسیون و داده‌های تابلویی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نوسان جریان­های نقد عملیاتی صنعت بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام تأثیر مثبت و معناداری دارد. علاوه بر این، عدم قطعیت سیاست اقتصادی تأثیر مثبت نوسانات جریان نقد عملیاتی صنعت را بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام را تشدید می‌کند و محافظه‌کاری شرطی حسابداری تأثیر مثبت نوسان جریان‌های نقد عملیاتی صنعت بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام را تضعیف می­کند.

چکیده امروزه دانش، نوآوری و تکنولوژی نقش غیرقابل‌انکاری در فرایند رشد و توسعه اقتصادی دارند و امنیت حقوق مالکیت معنوی از مهم‌ترین و چالش‌برانگیزترین عوامل مؤثر بر نوآوری است. بر همین اساس، در این پژوهش تأثیر حمایت از مالکیت معنوی بر نوآوری با توجه به نقش میانجی مخارج تحقیق و توسعه و محدودیت‌های مالی در ۱۱۹ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۷–1401 با روش تحلیلی- همبستگی موردبررسی قرار گرفت. نتایج آزمون فرضیه‌ها مبتنی بر الگوی رگرسیونی نشان می‌دهد که حمایت از مالکیت معنوی سبب توسعه نوآوری در شرکت‌ها می‌شود و مخارج تحقیق و توسعه و محدودیت‌های مالی نقش میانجی دراین‌ارتباط دارند. نتیجه‌گیری می‌شود که با افزایش حمایت از مالکیت معنوی از نوآوران در برابر تقلید و سرقت ایده و اختراع، شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های نوآورانه بیشتر ترغیب شده و با دریافت حقوق انحصاری، سود و بازده سرمایه‌گذاری بیشتری کسب می‌نمایند. همچنین، تأیید اثر میانجی‌گری مخارج تحقیق و توسعه و محدودیت مالی نشان داد که با افزایش حمایت از مالکیت معنوی و ایجاد بازخورد مثبت برای سرمایه‌گذاران، محدودیت‌های مالی کاهش‌یافته و این خود باعث اختصاص بودجه بیشتری به فعالیت‌های نوآورانه می‌شود. نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران، تدوین‌کنندگان استانداردها و قانون‌گذاران کمک نماید تا با شناخت بیشتر از ابعاد و پیامدهای مثبت و منفی حمایت از مالکیت معنوی، نسبت به تقویت کارکردهای ملی آن اقدام نمایند و بر اساس آن، سیاست‌های تشویقی لازم برای ترغیب شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه اتخاذ نموده و بدین ترتیب، فعالیت‌های نوآوری در شرکت‌ها را ترویج دهند.

چکیده چکیده

تأثیر عامل سیاست و نظارت سیاسی بر بازار سرمایه سبب شده تا سهم زیادی از پژوهش‌های حسابداری و مالی با مباحث سیاسی مرتبط باشد. به همین جهت پژوهش حاضر درصدد بوده است تا تأثیر انتخابات ریاست‌جمهوری بر مدیریت سود تعهدی و واقعی را با درنظرگیری نقش تعدیل‌کنندگی "ساختار مالکیت" به دلیل اهمیت آن مورد بررسی قرار دهد. به این منظور اطلاعات مربوط به 122 شرکت پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران به روش حذف سیستماتیک طی سال‌های 1384- 1401 انتخاب شده و به روش همبستگی - رگرسیونی چندگانه مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته‌است. یافته‌ها نشان داده است، انتخابات ریاست‌جمهوری تأثیر منفی و معناداری بر میزان مدیریت سود تعهدی و واقعی شرکت‌ها دارد. همچنین با تفکیک صنایع بر اساس ویژگی سیاسی نشان داده شد که در سال‌های انتخابات ریاست‌جمهوری، صنایع سیاسی از طریق مدیریت سود تعهدی و صنایع غیرسیاسی از طریق مدیریت سود واقعی اقدام به مدیریت سود می‌نمایند. همچنین یافته‌ها نشان داده است که ساختار مالکیت (میزان مالکیت نهادهای سرمایه‌گذار) نقش تعدیل‌گری در اثر انتخابات ریاست‌جمهوری بر مدیریت سود تعهدی و واقعی ندارد. این یافته‌هانشان می‌دهد که در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری به دلیل افزایش حساسیت و نظارت ارکان مختلف اجتماعی و سیاسی بر عملکرد مدیران "هزینۀ سیاسی" افزایش می‌یابد که این افزایش موجب کاهش مدیریت سود (تعهدی و واقعی) در شرکت‌ها می‌شود.

چکیده هدف این پژوهش بررسی وجود انگیزه‌های مرتبط با فرضیه‌های خیریه، علامت‌‌دهی و ‌سرمایه‌گذاریِ مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همچنین نقش کیفیت گزارشگری مالی در ایجاد این انگیزه‍ها در صورت وجود است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و از نظر اجرا و بررسی رابطه بین متغیرها در شاخه پژوهش‌های توصیفی-همبستگی قرار دارد. بر اساس شرایط و محدودیت‌های اعمال شده، نمونه آماری غربال شده متشکل از 101 شرکت پذیرفته شده در بورس تهران در طی سال‌های 1393 الی 1402 بوده و با استفاده از الگوهای رگرسیونی چند متغیره مورد آزمون قرار گرفته‌ است. نتایج بیانگر آن است که مشارکت شرکت‍ها در فعالیت‍های مسئولیت‍پذیری اجتماعی با انگیزه‍هایی به‍غیر از اهداف خیریه انجام شده و کیفیت گزارشگری مالی تأثیر مثبت و معناداری بر ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی بهینه که انگیزه‍های سرمایه‌گذاری را در خود جای داده است داشته و تأثیر منفی و معناداری نیز بر انحراف از ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی بهینه که انگیزه‍های علامت‌دهی را در خود جای داده است دارد. به طور کلی بر اساس نتایج می‌توان بیان نمود که شرکت‌های دارای کیفیت گزارشگری مالی بالاتر، کمتر احتمال دارد که از طریق ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی علامت‌های فرصت‌طلبانه ارسال کنند و در نتیجه، ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی در این شرکت‌ها بهینه‌تر و یا به عبارت دیگر به منظور اهداف سرمایه‌گذاری، کسب سود و افزایش ارزش شرکت انجام می‌شود.

چکیده انتظارات اجتماعی به‌واسطه‌ی تغییر رویکردهای جوامع از منظرهای مختلف فرهنگی، فناوری و اقتصادی امروزه از حسابداری متحول شده است و دیگر، کارکردهای گذشته این عرصه نمی‌تواند اقناع‌کننده‌ی نیازهای در حال تغییر ذینفعان تلقی شود. لذا ظهور رویکرد رادیکالیسم به‌عنوان یکی از زمینه‌های مکتب تفکر انتقادی، عرصه‌هایی مثل حسابداری را تشویق به اعمال تحولات بنیادی می‌نماید. هدف این مطالعه، ارزیابیِ ظهور رویکرد رادیکالیسم در اِعمال تغییرات بنیادی در حرفه‌ی حسابداری، بر اساس آزمون روش کیفی تعاملی در بازار سرمایه می‌باشد. روش‌شناسی این مطالعه به لحاظ نوع نتیجه، کاربردی و از منظر هدف، در دسته مطالعه‌های اکتشافی قرار می‌گیرد. بر اساس ماهیت جمع‌آوری، این مطالعه را می‌بایست در دسته پژوهش‌های آمیخته قرار داد. به‌طوری‌که در فاز کیفی این مطالعه از تحلیل مضمون بهره برده شده است تا زمینه‌های نوظهور رویکرد رادیکالیسم در اِعمال تغییرات بنیادی در حرفه‌ی حسابداری از طریق تحلیل محتوا و مصاحبه با خبرگان مشخص گردد. سپس از طریق تحلیل دلفی، پایایی ابعاد شناسایی‌شده بررسی گردید تا درنهایت فاز کمّی مطالعه، بر اساس فرآیندهای تحلیل کیفی/تعاملی، اقدام به ارزیابی مقایسه‌ی زوجی یک ماتریس « »، نماید تا محرک‌ها و پیامدهای سیستمی پدیده‌ی مطالعه را در قالب یک الگوی علّت و معلولی مشخص کند. نتایج مطالعه در بخش کیفی، طی 12 مصاحبه‌ حکایت از شناسایی 278 کد باز اولیه، 36 مضمون پایه؛ 7 مضمون سازمان‌دهنده و 4 مضمون فراگیر دارد. در بخش کمّی نیز نتایج نشان داد، تمرکز بر رویکرد رادیکالیسم می‌تواند با تغییر زمینه‌های فلسفی حرفه‌ی حسابداری، به اثربخشی کارکردهای گزارشگری رقابتی در سطح شرکت‌های بازار سرمایه منتج گردد. در تفسیر نتایج مطالعه حائز اهمیت است که بیان گردد، بسط رادیکالیسم حرفه‌ای به‌عنوان یک ظرفیت ایجادکننده‌ی تحول در حسابداری می‌تواند با شکستن چارچوب‌های مرجع و پیش‌فرض‌های متعصبانه‌ی گذشته، فرصت‌های جدیدی برای توسعه‌ی پایدار و مشروعیت حرفه‌ی حسابداری ایجاد کند

چکیده هدف این پژوهش زمینه‌های محرکِ تملک‌گرایی حاکمیتیِ شرکت‌های خانوادگی بر اساس الهام از نظریه حکمرانی کادیلو می‌باشد. در این پژوهش ابتدا از طریق فرآیند غربالگری سیستماتیک نسبت به تعیین اهرم‌های تقویت‌کننده تملک‌گرایی حاکمیتی اقدام گردید و طی مراحل تحلیل فازی تلاش شده تا اهرم‌های شناسایی‌شده به لحاظ پایایی موردبررسی قرار گیرند. نتایج در بخش کیفی از وجود شش اهرم تقویت‌کننده‌ی تملک‌گرایی حاکمیتی در شرکت‌های خانوادگی حکایت دارد که طی مراحل تحلیل دلفی فازی مشخص گردید، تمامی ابعاد مورد تأیید پایایی قرار گرفتند. سپس بر اساس فرآیند وارسی اعتباری مشخص شد، مطلوب‌ترین تحلیل فازی بر اساس امتیازهای مشارکت‌کنندگان، تحلیل فازی سلسله مراتبی بر اساس نوع تودیم می‌باشد. نتایج در بخش کمی نشان داد، بر اساس مبنای فازی تودیم، بارزترین اهرم تقویت تملک‌گرایی حاکمیتی در شرکت‌های با مالکیت خانوادگی در سطح شرکت‌های بازار سرمایه ایران، اهرم، عدم استقلال هیئت‌مدیره می‌باشد.

چکیده فزایش میزان تقلب‌‌‌های گزارشگری به ورشکستگی شرکت‌‌‌های بزرگ و در سطح کلان به بحران‌‌ها و رسوایی‌‌‌های مالی منجر می‌شود و به‌تبع این بحث؛ عدم‌درستکاری حسابداران در کانون توجه نهاد‌ها و بازار‌‌های مالی قرار می‌گیرد؛ ازاین‌رو با توجه تئوری نمایندگی که رابطه بین مالک و مدیر را بررسی می‌کند، شناسایی احتمال وقوع تقلب در صورت‌‌‌های مالی و راه‌‌ها و روش‌‌‌های کاهش آن، همواره کانون توجه سرمایه‌گذاران، قانون‌گذاران، مدیران و حسابرسان بوده است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر باورهای ایمانی بر عدم‌درستکاری حسابداران در تهیه صورت‌های مالی با توجه به نقش میانجی اخلاق حرفه‌‌ای در کشور ایران است. بدین منظور 400 پرسشنامه طراحی و در بین اعضای کارشناسان رسمی دادگستری حسابداری و حسابرسی توزیع شد و 312 فقره آن درنهایت مورداستفاده و تحلیل قرار گرفت. جهت بررسی تأثیر متغیر‌ها از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری و برای تحلیل از نرم‌افزار آموس استفاده شد. یافته‌‌ها نشان داد که باورهای ایمانی بر عدم‌درستکاری حسابداران تأثیر منفی و معناداری دارد و بر اخلاق حرفه‌ای حسابداران دارای تأثیر مثبت و معناداری است. همچنین، اخلاق حرفه‌ای حسابداران نیز همانند باورهای ایمانی، عاملی کاهنده بر عدم‌درستکاری حسابداران در تهیه صورت‌های مالی است و بر آن تأثیر منفی و معناداری دارد. درنهایت، اخلاق حرفه‌ای، به‌عنوان یک متغیر میانجی رابطه بین باورهای ایمانی و عدم‌درستکاری حسابداران را توضیح می‌دهد و متغیر میانجی‌ اخلاق حرفه‌‌ای، به‌صورت میانجی جزئی است.

چکیده رعایت مسئولیت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی از ملزومات عصر رقابتی کنونی است و فشار رقابتی شرکت‌ها در این شرایط، هزینه‌هایی را بر شرکت‌ها تحمیل می‌کند که می‌تواند عملکرد مالی شرکت را تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش نقش تعدیلی قدرت رقابت در رابطه بین مسئولیت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی با عملکرد مالی شرکت‌ها بررسی شده است. نمونه آماری این پژوهش شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه 1395 تا 1400 است. با غربالگری منظم شرکت‌ها، 108 شرکت به‌عنوان نمونه انتخاب شده است. پس از بررسی فرض‌های کلاسیک رگرسیون، الگوی داده‌های تابلویی با اثرات ثابت استفاده شده است. نتایج نشان داد عملکرد اجتماعی با عملکرد مالی رابطه مثبت دارد و قدرت رقابت بر رابطه بین عملکرد اجتماعی با عملکرد مالی نقش تعدیلی منفی دارد. عملکرد زیست‌محیطی با عملکرد مالی رابطه مثبت دارد و قدرت رقابت بر این رابطه، نقش تعدیلی منفی دارد. با توجه به ضرایب به‌دست آمده، بُعد اجتماعی شرکت نسبت به بُعد زیست‌محیطی، در افزایش عملکرد موثرتر است.