مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده گزارشگری مسائل عمده حسابرسی به‌عنوان یکی از تحولات کلیدی استانداردهای حسابرسی نوین، با هدف افزایش شفافیت گزارش‌های مالی و بهبود ارتباط حسابرسان با ذینفعان مطرح شده. در ایران، علیرغم الزام اجرای استاندارد بین‌المللی حسابرسی 701، فقدان یک چارچوب بومی و منسجم که بتواند پیچیدگی‌های اقتصادی، فرهنگی و حرفه‌ای مؤثر بر فرآیند گزارشگری مسائل عمده را درک و تبیین کند، به‌وضوح احساس می‌شود. این خلأ، اجرای مؤثر این استاندارد را با چالش‌های عملیاتی و قضاوتی مواجه ساخته و ضرورت تدوین الگویی جامع مبتنی بر نظرات کنشگران اصلی (حسابرسان) را ایجاب می‌نماید. لذا پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارائه الگوی گزارشگری مسائل عمده حسابرسی از دیدگاه حسابرسان در ایران و شناسایی متغیرهای کلیدی آن بارویکردی آمیخته از نظریه داده ‌بنیاد به‌‌‌عنوان فاز کیفی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در فاز کمی انجام شد. جامعه آماری فاز کیفی شامل 17 نفر خبرگان و فاز کمی با گردآوری پرسشنامه معتبر مورد آزمون شد. یافته‌های کیفی نشان داد که عواملی نظیر آموزش تخصصی، تجربه، چالش‌های اقتصادی (مانند تحریم و تورم)، و فناوری‌های نوین (مانند هوش مصنوعی و بلاکچین) از عوامل کلیدی مؤثر بر تصمیم‌گیری حسابرس در زمینه مسائل عمده هستند. و کیفیت گزارشگری مالی و تعامل با ذی‌نفعان به‌‌‌عنوان سازه‌های میانجی و اعتبار حرفه‌ای حسابرس و اعتماد سرمایه‌گذاران به‌‌‌عنوان پیامدهای اصلی الگوی پیشنهادی شناسایی شدند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری، معنادار بودن مثبت و مستقیم تأثیر متغیرهارا نشان داد. این پژوهش ضمن پر کردن خلأ نظری موجود، چارچوبی عملی برای نهادهای نظارتی و مؤسسات حسابرسی جهت بهبود گزارشگری مسائل عمده حسابرسی در ایران فراهم می‌سازد

چکیده هدف این پژوهش بررسی وجود انگیزه‌های مرتبط با فرضیه‌های خیریه، علامت‌‌دهی و ‌سرمایه‌گذاریِ مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همچنین نقش کیفیت گزارشگری مالی در ایجاد این انگیزه‍ها در صورت وجود است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی بوده و از نظر اجرا و بررسی رابطه بین متغیرها در شاخه پژوهش‌های توصیفی-همبستگی قرار دارد. بر اساس شرایط و محدودیت‌های اعمال شده، نمونه آماری غربال شده متشکل از 101 شرکت پذیرفته شده در بورس تهران در طی سال‌های 1393 الی 1402 بوده و با استفاده از الگوهای رگرسیونی چند متغیره مورد آزمون قرار گرفته‌ است. نتایج بیانگر آن است که مشارکت شرکت‍ها در فعالیت‍های مسئولیت‍پذیری اجتماعی با انگیزه‍هایی به‍غیر از اهداف خیریه انجام شده و کیفیت گزارشگری مالی تأثیر مثبت و معناداری بر ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی بهینه که انگیزه‍های سرمایه‌گذاری را در خود جای داده است داشته و تأثیر منفی و معناداری نیز بر انحراف از ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی بهینه که انگیزه‍های علامت‌دهی را در خود جای داده است دارد. به طور کلی بر اساس نتایج می‌توان بیان نمود که شرکت‌های دارای کیفیت گزارشگری مالی بالاتر، کمتر احتمال دارد که از طریق ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی علامت‌های فرصت‌طلبانه ارسال کنند و در نتیجه، ‌مسئولیت‌پذیری اجتماعی در این شرکت‌ها بهینه‌تر و یا به عبارت دیگر به منظور اهداف سرمایه‌گذاری، کسب سود و افزایش ارزش شرکت انجام می‌شود.

چکیده استفاده‌کنندگان در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، نیاز به اطلاعات مالی باکیفیت دارند و حسابرسی مستقل نقش عمده­ای را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا می­کند. لذا در این پژوهش سعی گردید با استفاده از روش پژوهش دلفی فازی و نظرخواهی از خبرگان حرفه­ای، ضمن شناسایی معیارهای بهبود کیفیت حسابرسی، الگویی مناسب برای محیط اقتصادی ایران، با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی طراحی شود. همچنین وضع موجود و مطلوب کیفیت شاخصه­های بهبود کیفیت حسابرسی در ایران نیز مقایسه شده است و درنهایت ابعاد کیفیت حسابرسی ازنظر اهمیت رتبه­بندی شده­اند. بدین منظور به پیروی از هیئت استانداردهای بین­المللی حسابرسی و اطمینان­بخشی 60 شاخص احصاء گردید که در پنج بُعد الف. عوامل ورودی با 21 شاخص؛ ب. عوامل فرآیندی با 10 شاخص؛ ج. عوامل خروجی با 9 شاخص؛ د. تعاملات اصلی با 10 شاخص و عوامل زمینه­ای با 10 شاخص طبقه­بندی شد. داده­ها با استفاده از نرم‌افزارهای R و Amos و Super Decisions مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از پذیرفته­شدن 54 شاخص می­باشد که الگویی برای بهبود کیفیت حسابرسی فراهم می­کند. همچنین نتایج حاصل از مقایسه وضع موجود و وضع مطلوب شاخصه­های بهبود کیفیت حسابرسی بیانگر اختلاف معنادار بین وضع موجود محیط کیفیت حسابرسی در ایران با محیط مطلوب است. درنهایت نتایج حاصل از رتبه­بندی ابعاد مؤثر بر بهبود کیفیت حسابرسی نشان می­دهد که عوامل فرآیندی در رتبه­ی اول اهمیت از دیدگاه خبرگان، عوامل ورودی در رتبه­ی دوم، تعاملات اصلی و عوامل زمینه­ای هر دو در رتبه­ی سوم و عوامل خروجی در رتبه­ی چهارم قرار گرفته ­اند.
 

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تعدیلی کیفیت حسابرسی بر رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و قیمت­گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام است. جامعه این پژوهش شرکت­های پذیرفته­شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران است. نمونة آماری متشکل از 230 شرکت در بازه زمانی 18 ساله برای سال­های 1380 تا 1397 می­باشد. داده­ها با استفاده از رگرسیون چندمتغیره و نرم­افزار ایویوز مورد تحلیل قرار گرفت. در راستای هدف مطالعه، ابتدا، طبق مدل اول پژوهش، تأثیر کیفیت گزارشگری مالی بر قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه‌های اولیه عمومی سهام، بررسی شد. سپس، در مدل دوم تأثیر کیفیت حسابرسی به عنوان یک متغیر تعدیلی، بر رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و قیمت­گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام، برازش گردید. کیفیت حسابرسی در پژوهش حاضر شامل اندازه مؤسسه حسابرسی، دوره تصدی و نوع اظهارنظر حسابرس بود. نتایج پژوهش نشان داد که به طور متوسط 25 درصد عرضه‌های اولیه عمومی سهام در بازار سرمایه ایران کمتر از حد قیمت­گذاری می­شوند. افزون بر این، یافته­ها بیانگر این است که کیفیت گزارشگری مالی بر قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه‌های اولیه عمومی سهام تأثیر منفی و معناداری دارد. به­عبارتی کیفیت بالای گزارشگری مالی، از قیمت­گذاری کمتر از حد عرضه‌های اولیه عمومی سهام جلوگیری می­کند. همچنین، مشخص شد که کیفیت حسابرسی از جنبه نوع اظهارنظر حسابرس رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و قیمت­گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام را تقویت می­کند. اما، جنبه­های اندازه موسسه حسابرسی و دوره تصدی حسابرس، رابطه مذکور را تعدیل نمی­کنند.

چکیده در این پژوهش تأثیر مدل­های کیفیت گزارشگری مالی و زمانبندی تعهدات بر کارایی سرمایه­گذاری و همچنین اثر زمانبندی تعهدات بر رابطۀ بین کیفیت گزارشگری مالی با کارایی و عدم کارایی سرمایه‌گذاری در شرکت‌های پذیرفته‌شده بورس اوراق بهادار تهران بررسی می‌شود. برای آزمون این تاثیر 80 شرکت در بازه سال‌های 1386 الی 1395 بررسی و با استفاده از نرم‌افزار Eviews داده‌ها تجزیه‌وتحلیل گردید. در این پژوهش برای محاسبه کیفیت گزارشگری مالی از سه روش مجزا (درآمد احتیاطی، اقلام تعهدی اختیاری، کیفیت اقلام تعهدی سرمایه‌درگردش) و روش ترکیبی آنها استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که کیفیت گزارشگری مالی بر کارایی سرمایه‌گذاری تاثیر مثبت و معنادار دارد . کیفیت گزارشگری مالی بر بیش­سرمایه‌گذاری وکم سرمایه‌گذاری  تاثیری ندارد. افزایش نسبت بدهی کوتاه‌مدت به کل بدهی‌ها باعث افزایش کارایی سرمایه‌گذاری می‌شود‌. افزایش سررسید بدهی تاثیری برکم سرمایه‌گذاری و بیش سرمایه‌گذاری ندارد. سایر یافته­های تحقیق نشان می­دهد که سررسید بدهی اعم از کوتاه‌مدت یا بلندمدت تاثیری بر رابطۀ کیفیت گزارشگری مالی و کارایی سرمایه‌گذاری ندارد.

چکیده لقتنم ناراذگهیامرس هژیو هب ناگدننکهدافتسا هب ار یرادباسح تاعلاطا هک تسا یرازبا یلام یاهشرازگ تعنص و رازاب هرتسگ تاعلاطا رب ناراذگهیامرس ،دشاب فیعض یرگشرازگ تیفیک هک ینامز .دیامنیم  ینامزمه شیازفا و تعنص و رازاب هدزاب اب مهس هدزاب رتیوق کرتشم تاکرح ببس مادقا نیا .دننکیم هیکت ندش  شودخم ثعاب تسا نکمم دازآ دقن نایرج یگدنیامن لکشم نوچمه یلماوع .دوشیم ماهس هدزاب شهوژپ فده نیاربانب  .ددرگ یجراخ ناراذگهیامرس یهارمگ هجیتن رد و ناریدم طسوت تاعلاطا تیفیک یلام یرگشرازگ تیفیک و ماهس
هدزاب ینامزمه رب دازآ دقن نایرج یگدنیامن لکشم ریثات یسررب رضاح سروب رد هدش هتفریذپ یاهتکرش زا تکرش  105 یاههداد زا اههیضرف نومزآ یارب اتسار نیا رد .دشابیم ناشن شهوژپ زا لصاح یاههتفای .تسا هدش هدافتسا  1392 ات 1388 یاهلاس یط رد نارهت راداهب قاروا رتشیب ماهس هدزاب ینامزمه ،رتدیدش دازآ دقن نایرج  یگدنیامن لکشم اب ییاهتکرش رد هک دهدیم یرگشرازگ تیفیک رب دازآ دقن نایرج یگدنیامن لکشم هک تسا  بلطم نیا رگنایب جیاتن نینچمه .دشابیم دننکیم یراذگهیامرس راداهب قاروا سروب رد هک ینارذگهیامرس  نیاربانب .دراد یرادانعم و یفنم ریثات یلام ناونع هب ار دازآدقن نایرج یگدنیامن لکشم دیاب ؛دشابیم  فوطعم دازآ دقن نایرج هب اهنآ یلصا هجوت و .دنهد رارق رظن دم تامیمصت رب رثوم یلماع 

چکیده این پژوهش با هدف توسعه تحقیقات در حوزه اثرات مدیریتی بواسطه بررسی تاثیر توانایی مدیریتی بر تصمیمات سرمایه گذاری و ریسک سقوط قیمت سهام صورت پذیرفته است. در این راستا برای اندازه گیری توانایی مدیران از مدل دمرجیان و همکاران (2013) استفاده شد و اثرات آن بر کارآیی سرمایه گذاری (در قالب سه مدل) و تعامل آن با عنصر کیفیت گزارشگری بر ریسک سقوط آتی قیمت سهام (در قالب دو مدل) مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا از دو نمونه آماری متفاوت که به روش حذفی- سیستماتیک از بین شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1388 تا 1393 برگزیده شدند، بهره گرفته شد. همچنین برای آزمون فرضیه ها، رویه های تخمین و آزمون مفروضات مدل، از تحلیل پانلی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد که توانایی مدیریتی، سرمایه گذاری کمتر از حد را کاهش، سرمایه گذاری بیش از حد را تقویت و در مجموع سبب افزایش انحراف در سطح سرمایه گذاری مورد انتظار می شود. همچنین نتایج مبین این امر است که توانایی مدیریتی، ریسک سقوط قیمت آتی سهام را بطور معناداری افزایش می دهد. از سوی دیگر نتایج نشان داد که کیفیت گزارشگری مالی مطلوب، ریسک سقوط قیمت آتی سهام را کاهش می دهد اما در این رابطه شواهدی مبنی بر رابطه تعاملی مدیران توانمند و کیفیت گزارشگری بالا با ریسک سقوط قیمت آتی سهام مشاهده نشد.

چکیده این تحقیق به بررسی ارتباط میان خصوصیات حاکمیتی شرکتها و تجدیدارائه سود حسابداری میپردازد.
انتخاب این موضوع به دلیل حجم گسترده تجدیدارائهها در بازار سرمایه ایران میباشد. محققان معتقدند که
تجدیدارائهها نشانه مشهودی از کیفیت گزارشگری پایین شرکتها میباشد. بدین منظور، مطابق تحقیقات
گذشته و با در نظرگرفتن شرایط ایران یک سری از خصوصیات مهم حاکمیتی شرکتها شامل ساختار
هیئت مدیره، ساختار مالکیت، ساختار حسابرسی و ساختار سرمایه به همراه ویژگیهای مهم مالی آنها شامل
سودآوری، نقدینگی و عمومی شرکت که میتوانند بر کیفیت گزارشگری مالی تاثیر گذاشته، انتخاب و به
بررسی رابطه آنها با تجدیدارائهها پرداخته شد. مطابق اطلاعات استخرا ج شد ه ا ز صورتهای مالی
1383 ، نتایج رگرسیون تحقیق - شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1388
نشان میدهد که تغییر مدیرعامل، تغییر حسابرس، تخصص صنعت حسابرس، اندازه حسابرس و بزرگترین
سهامدار به همراه برخی خصوصیات مالی شرکتها شامل نسبت جریان وجوه نقد عملیاتی، نسبت نقدینگی
و اندازه شرکت ازعوامل موثر بر احتمال وقوع تجدیدارائههای سود در بازار سرمایه ایران میباشند. بنابراین،
یافتههای این تحقیق از این عقیده که مکانیزمهای حاکمیت شرکتی راه علاجی برای بهبود کیفیت
گزارشگری مالی میباشد، حمایت میکند.

چکیده در دنیای تجارت کنونی، شرکتها جهت حل مشکلات اقتصادی خود نیازمند راهکارهای مناسب جهت
استفاد ه بهت ر ا ز امکانا ت و ثروت های خود می باشند . یکی از راه کارهای مهم ، بس ط و توسعه
سرمایه گذاری است. با توجه به محدودیت منابع، علاوه بر مسئله توسعه سرمایه گذاری، افزایش کارایی
سرمایه گذاری از جمله مسائل بسیار مهم می باشد. از این رو در پژوهش حاضر، براساس مبانی نظری و
ادبیات موضوع به بررسی دو عامل اثرگذار بر کارایی سرمایه گذاری، یعنی کیفیت گزارشگری مالی و
سررسید بدهی پرداخته شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از مدل های رگرسیون
چندمتغیره و داده های ترکیبی استفاده شده است. نمونه آماری برای آزمون فرضیه های پژوهش، متشکل از
104 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 1386 الی 1391 است. یافته های
این پژوهش نشان می دهد، با افزایش کیفیت گزارشگری مالی و همچنین با کوتاه تر شدن سررسید بدهی،
کارایی سرمایه گذاری بهبود می یابد. این یافته ها سازگار با مبانی نظری است. همچنین اثر کیفیت
گزارشگری مالی بر کارایی سرمایه گذاری برای شرکت هایی که سررسید بدهی کوتاه تری دارند،
ضعیف تر است. به بیان دیگر تاثیر مثبتی که گزارشگری مالی با کیفیت و کوتاه بودن سررسید بدهی بر
کارایی سرمایه گذاری دارند، تا حدودی جایگزین یکدیگر هستند.

چکیده تحقیق حاضر به بررسی تاثیر کیفیت گزارشگری مالی و ریسک اطلاعاتی بر هزینه سرمایه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1380 تا 1384 میپردازد. تحقیقات پیشین با استفاده از شاخص کیفیت اقلام تعهدی به عنوان نماگری برای سنجش کیفیت گزارشگری مالی و ریسک اطلاعات، نشان میدهد که کیفیت گزارشگری مالی بر ریسک اطلاعات و هزینه سرمایه تاثیر میگذارد. یافته های تحقیق حاضر بیانگر این است که هیزنه سرمایه (هزینه بدهی و هزینه حقوق صاحبان سهام) شرکتهای با کیفیت اقلام تعهدی پایین از هزینه سرمایه شرکتهای با کیفیت اقلام تعهدی بالا، بیشتر است. همچنین طبق یافته های این تحقیق تاثیر کیفیت اقلام تعهدی اختیاری بر هزینه سرمایه بیشتر از تاثیر کیفیت اقلام تعهدی غیراختیاری (ذاتی) بر هزینه سرمایه شرکتها است.

چکیده در این تحقیق، ضرورت ایجاد کمیته ی حسابرسی از دیدگاه مدیران مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مورسی بررسی قرار گرفته است. تحقیق مزبور از نوع توصیفی-کاربردی بوده و با استفاده از پرسشنامه، داده های لازم گردآوری شده و از طریق فرض ها و روش های آماری، مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که وجود کمیته حسابرسی بر کیفیت گزارشگری مالی، کنترلهای داخلی، عملکرد حسابرس مستقل، عملکرد حسابرس داخلی و همچنین، در جلوگیری از تقلب مدیریت موثر است.