تعیین معیارهای ارزیابی متوازن و رتبهبندی آنها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 1-21
محمد نمازی، مصطفی عظیمی بیدگلی
چکیده هدف اصلی این تحقیق، تعیین معیارهای کلیدی ارزیابی عملکرد، مربوط به هر یک از منظرهای ارزیابی
متوازن ) BSC (، در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به تفکیک نوع فعالیت و بر اساس
طبقهبندی گروه صنایع میباشد. پس از تعیین، معیارهای به دست آمده بر اساس الگوی "فرآیند تحلیل سلسله
مراتبی") AHP (، توسط آزمودنیها رتبهبندی میشوند. پس از بکارگیری AHP ، بین رتبههای موجود قبل از
استفاده از این الگو، مقایسهای صورت میگیرد تا تفاوت احتمالی بین دو نوع شیوه رتبهبندی، بررسی شود.
با استفاده از ابزارهای مصاحبه و پرسشنامه، در نهایت اطلاعات مربوط به 87 شرکت بورسی در سال
7878 ، جمعآوری شد. برای آزمون فرضیههای پژوهش، از آزمونهای "تحلیل واریانس فریدمن"، و " t-test "
استفاده به عمل آمد.
مهمترین معیارهای مورد استفاده توسط شرکتهای پذیرفته شده در بورس تهران برای ارزیابی عملکرد شرکت
به ترتیب اولویت در هر یک از منظرهای BSC شناسایی گردید. همچنین نتایج حاصل از آزمون فرضیهها نشان داد
که بین رتبهبندی از طریق AHP و رتبهبندی بدون استفاده از این الگو، تفاوت معنیداری در ارزیابی عملکرد شرکت
در هر یک از منظرهای BSC وجود دارد. افزون بر این، مشخص شد که تقریباً هیچ یک از شرکتهای مورد مطالعه،
از معیارهای خاص و منحصر به شرکت و یا گروه صنعت خود استفاده نمیکنند
هموارسازی سود و هزینه حقوق مالکانه: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 23-47
احمد بدری، محمد امین قهرمانی
چکیده هدف این پژوهش بررسی رابطه بین هموارسازی سود و هزینه حقوق مالکانه میباشد. پژوهش حاضر ار
نوع تحقیقات پسرویدادی است که با استفاده از تجزیه و تحلیل دادههای مشاهده شده انجام گرفته است. برای
اندازهگیری هزینه حقوق مالکانه از چهار مدل گبهارت و همکاران) 1002 (، کلاز و توماس) 1002 (، گود و
موهانرام) 1002 ( و ایستون) 1002 ( استفاده شده است. نمونه آماری مورد بررسی شامل 78 شرکت در یک دوره
2281 ( است و آزمون فرضیهها با استفاده از 72118 مشاهده سال/شرکت انجام شده - زمانی 21 ساله ) 2271
است. نتایج نشان میدهد رابطه معنیدار مستقیمی بین هموارسازی سود و هزینه حقوق مالکانه بر اساس مدل
گبهارت و مدل گود موهانرام وجود دارد. اما این رابطه در صورت استفاده از مدل کلاز و توماس برقرار
نمی باشد
اثر محافظهکاری مشروط و غیر مشروط حسابداری بر هزینه حقوق مالکانه
صفحه 49-67
امید پورحیدری، عباس غفارلو
چکیده یکی از روشهای جلوگیری از تقلبات مدیریت و افزایش کیفیت اطلاعات مالی، رعایت خصوصیات کیفی
اطلاعات مالی، ازجمله خصوصیت محافظه کاری می باشد. اتخاذ رویکرد محافظه کارانه از یک سو با افزایش
کیفیت اطلاعات مالی، ریسک اطلاعاتی و در پی آن هزینه سرمایه سهام واحد تجاری را کاهش می دهد، ولی
از سوی دیگر با ارائه تصویری نامناسب از وضعیت واحد تجاری، ریسک عدم برگشت اصل و سود سرمایه و
در نتیجه هزینه سرمایه سهام واحد تجاری را افزایش میدهد. در پاسخ به این سوال که محافظهکاری در نهایت
منجر به افزایش هزینه سرمایه میشود یا کاهش آن و یا تاثیری بر آن ندارد، در این پژوهش اثر انواع
محافظه کاری )مشروط و نامشروط( بر روی هزینه سرمایه بررسی شده است. برای این منظور از اطلاعات
شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 2831 لغایت 2831 استفاده شده است.
جهت ارزیابی ارتباط بین محافظه کاری مشروط و غیر مشروط با هزینه سرمایه، به ترتیب از مدل باسو ) Basu, 1997 ( و معیار نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری بیور و رایان ) Beaver and Ryan, 2005 ( استفاده شده
است. نتایج این تحقیق نشان داد که ارتباط بین محافظه کاری مشروط و هزینه سرمایه شرکت، معکوس و
معنادار است. به عبارت دیگر، در صورتی که اخبار و علائم بد بیشتر و به موقع تر از اخبار خوب در سود
حسابداری منعکس شوند، هزینه سرمایه شرکت افزایش پیدا می کند، اما هیچ ارتباط مشخص و معناداری بین
محافظه کاری غیر مشروط و هزینه سرمایه شرکت مشاهده نشد.
موانع پیشرفت آموزش حسابداری در ایران
صفحه 69-91
رافیک باغومیان، علی رحیمی باغی
چکیده در توسعه اقتصادی هر کشور، نظام حسابداری وظیفه فراهم ساختن اطلاعات مالی دقیق، به موقع و قابل
اطمینان مورد نیاز برای مراحل گوناگون فرایندهایی چون تهیه، اجرا و کنترل پروژه های توسعه ای را به عهده
دارد. در نتیجه، این واقعیت را نمی توان کتمان نمود که در کشورهای درحال توسعه ای مانند ایران، گسترش و
توسعه حسابداری بخشی از زیرساخت های لازم برای رسیدن به اهداف توسعه اقتصادی را تشکیل می دهد
از سوی دیگر و با توجه به مطالعات انجام شده و شواهد موجود، چنین به نظر می رسد که نظام آموزشی
حسابداری در ایران از نارسایی های بنیادی برخوردار است و در نتیجه امکان پرورش استعدادها و تربیت افراد
متخصص مورد نیاز برای بخش های گوناگون را به گونه ای که انتظار می رود، ندارد. جهت رفع چنین
کاستی هایی، شناسایی موانع پیشرفت اولین اقدامی است که باید در جهت حذف موانع موجود برداشته شود.
در تحقیق حاضر، ابتدا به شناسایی و تعیین درجه اهمیت عواملی پرداخته شده است که به عنوان موانع
پیشرفت آموزش حسابداری مطرح می باشند و در پایان نیز بر اساس نتایج حاصل از تحقیق، پیشنهادهایی جهت
رفع موانع شناسایی شده ارائه شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که تسلط ناکافی استادان و دانشجویان
رشته حسابداری به زبان انگلیسی و فناوری اطلاعات، مهم ترین عاملی بوده که به عنوان مانع پیشرفت آموزش
حسابداری به شمار آمده است.
تأثیر هموار سازی سود بر بازده سهام در چارچوب مدل سه عاملی فاما فرنچ
صفحه 93-106
محمد حسین قائمی، مصطفی مرادی پور، محمد باقر کریمی
چکیده در سالهای اخیر بخشی از پژوهش های حسابداری در بازار سرمایه ایران به هموارسازی سود اختصاص یافته
است. اما در زمینه ارتباط آن با ارزش سهام مقالات زیادی منتشر نشده است. هدف این مقاله ارزیابی آثار
هموارسازی سود بر بازدهی سهام عادی شرکت ها می باشد. انجام این کار مستلزم برآورد بازده مورد انتظار
سهام شرکتها می باشد که در این مقاله بر اساس مدل سه عاملی فاما فرنچ انجام شده است. برای برآورد مدل -
فاما فرنچ از داده های ماهیانه در طول سالهای 5831 تا 5831 استفاده شده است. نمونه مورد بررسی شامل 19
شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. هموارسازی سود شرکت ها بر مبنای نسبت نوسان
سود عملیاتی به جریانهای نقدی عملیاتی اندازه گیری شده است. نتایج نشان می دهد هموارسازی سود علاوه بر
سه فاکتور ریسک در مدل فاما فرنچ قرار می گیرد. به عبارت دیگر هموارسازی سود بر بازده سهام شرکت ها
موثر است و هر چه نوسان سود شرکتها کمتر باشد، بازده مورد انتظار سهامداران کمتر می باشد.
ارزیابی توان شاخص های مبتنی بر تئوری محدودیتها در تبیین آثار نرخ مطالبات معوق بانک ها
صفحه 107-136
فریدون رهنمای رود پشتی، محمد ابراهیم محمد پور زرندی، جمال بحری ثالث
چکیده پژوهش حاضر رابطه بین معیارهای ارزیابی عملکرد مبتنی بر تئوری محدودیت ها شامل سود خالص و
بازده سرمایه گذاری مبتنی بر حسابداری عملکرد سیستم به عنوان عناصر نظام حسابداری عملکرد سیستم،
معیارهای ارزیابی عملکرد سنتی )سود خالص، بازده سرمایه گذاری و بازده حقوق صاحبان سهام(، معیارهای
اقتصادی )نرخ بازیافت وجه نقد و عملیاتی( و همچنین معیارهای ارزیابی عملکرد ویژه صنعت بانکداری
)نسبت تسهیلات به دارائی، شکاف تسهیلات به سپرده و حاشیه سود خالص بانکی(، را با نرخ مطالبات معوق
مورد بررسی قرار داده تا به مناسب ترین معیار به عنوان شاخصی از ارزیابی اثر مطالبات معوق بر بانک ها دست
یابد. بدین منظور اطلاعات مالی 91 بانک ایرانی برای دوره زمانی 9831 9831 مورد بررسی قرار گرفت.
فرضیه های پژوهش با استفاده از مدل رگرسیونی پانل مورد آزمون قرار گرفت. سپس با بهره گیری از آزمون
انتخاب بین مدل های غیر آشیانه ای وانگ، مقایسه ای زوجی بین قدرت توضیح دهندگی معیارهای ارزیابی
عملکرد مبتنی بر تئوری محدودیت ها شامل سود خالص و بازده سرمایه گذاری مبتنی بر حسابداری عملکرد
سیستم با معیارهای رقیب )معیارهای ارزیابی عملکرد سنتی، اقتصادی و ویژه صنعت بانکداری( صورت گرفته
است. نتایج نشان می دهد معیارهای ارزیابی عملکرد مبتنی بر تئوری محدودیت ها نسبت به سایر شاخص های
متداول نسبت بیشتری از تغییرات نرخ مطالبات معوق بین بانک های ایرانی را توضیح می دهد.
گزینش مدلی کارآمد برای پیشبینی سود بر اساس مقایسه مدلهای مربوط در شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 137-157
شیوا حسن پور، رضا جان جانی
چکیده پژوهش حاضر به بررسی مدلهای پیشبینی سود میپردازد و بر اساس قدر مطلق خطای پیشبینی مدلها
را با یکدیگر مقایسه میکند. در تحلیلها از دادههای 232 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار طی
دوره 0331 0331 استفاده شده است. مقایسه مدلها در سطح صنایع صورت گرفته است. -
با استفاده از روش پانل دیتا نتایج نشان میدهد که سود تفکیک شده قابلیت پیشبینی بالاتری نسبت به
رقم کلی سود دارد. نتایج همچنین نشان میدهد که بین اجزای جریانات نقدی وجه نقد دریافتی از مشتریان،
وجه نقد پرداختی به فروشندگان مواد و کالا و وجه نقد پرداختی بابت هزینه های عملیاتی و سود آتی
ارتباط معناداری وجود دارد . این بدان معناست که این اقلام توانایی پیشبینی سود آتی را دارند. همچنین
یافتهها نشان میدهد که بین اجزای اقلام تعهدی حسابهای دریافتنی، موجودی کالا، پیشپرداخت،
هزینه ی استهلاک، حسابهای پرداختی، پیشدریافت، سایر حسابهای دریافتنی، سایر حسابهای پرداختی
و سایر اقلام تعهدی و سود آتی ارتباط معناداری وجود دارد. در نتیجه، اقلام مذکور توانایی پیشبینی سود
آتی را دارا میباشند.
