دوره و شماره: دوره 10، شماره 38، تابستان 1391، صفحه 1-176 

رتبه بندی ویژگیهای کیفی اطلاعات حسابداری بر اساس دیدگاه تهیه کنندگان، حسابرسان و استفاده کنندگان صورت های مالی: کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

صفحه 1-27

محمد علی آقایی، علی اضغر انواری رستمی، وحید احمدیان، قاسم منتظری

چکیده چکیده
هیأت تدوین استانداردهای حسابداری ایران، سلسله مراتبی از ویژگیهای کیفی اطلاعات حسابداری ارائه و ادعا میکند
که اهمیت نسبی این ویژگیها در میان گروههای مختلف تصمیمگیرنده متفاوت است. در این مقاله، بررسی اهمیت نسبی
ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری در میان گروه های مختلف تصمیمگیرنده شامل تهیهکنندگان، حسابرسان و
استفادهکنندگان صورتهای مالی مورد توجه قرار گرفته است. در ابتدا با استفاده از روشهای متداول نمونهگیری، تعداد
نمونه مورد آزمون هر یک از گروههای مختلف تعیین و سپس با استفاده از پرسشنامه نظریات گروهها جمع آوری گردید.
طراحی پرسشنامه بر اساس مدل AHP بوده و قضاوت پاسخ دهندگان با استفاده از نرم افزارهای Expert Choice و
SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که اهمیت نسبی ویژگیهای کیفی
اطلاعات حسابداری به جز ویژگی قابلیت مقایسه از دیدگاه تهیهکنندگان، حسابرسان و استفادهکنندگان صورتهای مالی
متفاوت است. تهیهکنندگان برای ویژگی مربوط بودن، حسابرسان برای ویژگی قابل اعتماد بودن و استفادهکنندگان برای
ویژگی قابل فهم بودن بیشترین اهمیت را قائل هستند.


رابطة ساز وکارهای حاکمیت شرکتی و محافظه کاری

صفحه 29-52

یحیی حساس یگانه، مرتضی احمدی

چکیده ساختار حاکمیت شرکتی قوی منجر به نظارت بهتر بر مدیریت، تولید اطلاعات حسابداری به موقع، و افزایش
سرعت شناسایی اخبار بد برای مطلع ساختن هیأت مدیره و انجام اقدامات لازم خواهد گردید )گارسیا و
همکاران، 5002 (. در سوی دیگر، محافظه کاری ایجاد کننده سیستمی است که از اضافه پرداخت به مدیران
جلوگیری کرده و مانعی برای هرگونه خوشبینی افراطی مدیران خواهد بود )واتز، 5002 (. اگر محافظه کاری
واقعاً نقشی در اداره مشکلات نمایندگی ایفا کند، آنگاه انتظار می رود با افزایش تضاد منافع مدیران و مالکان،
تقاضا برای محافظه کاری افزایش یابد. به این ترتیب شرکتهایی با ساختار حاکمیت شرکتی مناسبتر، درجه
بالاتری از محافظه کاری را نیز نشان می دهند )گارسیا و همکاران، 5002 (. این بدین معنی است که انتظار
می رود حساسیت بازده به اخبار بد نسبت به اخبار خوب در بین شرکت هایی با ساختار حاکمیت شرکتی
.) قوی تر، بیشتر باشد )باسو، 7991
در این تحقیق با بررسی اطلاعات 719 شرکت حاضر در بورس اوراق بهادار تهران در طی دو سال 99 و 99 و
با استفاده از رگرسیون چندگانه و داده های مقطعی، ارتباط بین سازوکارهای میزان سهام بزرگترین سهامدار،
شخصیت اصلی بودن، میزان تمرکز سهام، حضور مدیر عامل در هیئت مدیره، مالکیت و نفوذ دولت، رتبه
کیفیت افشا، میانگین سهام تحت تملک اعضا هیئت مدیره، درصد سهام شناور آزاد شرکت، حضور متخصص
مالی غیرمؤظف در هیئت مدیره، نسبت مدیران غیرمؤظف و مرجع حسابرسی از سازوکارهای حاکمیت
شرکتی که نقش مهمی در این خصوص ایفا می کنند با محافظه کاری حسابداری مورد بررسی قرار گرفته است.
نتایج این پژوهش نشان می دهد که به غیر از میزان تمرکز سهام شرکت و کیفیت افشا و اطلاع رسانی بین سایر
سازوکارهای حاکمیت شرکتی و محافظه کاری حسابداری روابط معنی داری وجود دارد.

پیشبینی بازده غیرعادی بر مبنای مدل مبتنی بر شتاب سود و صنعت در بورس اوراق بهادار تهران

صفحه 53-67

موسی بزرگ اصل، امیر عباس صاحبقرانی

چکیده استراتژیهای نیروی حرکت )شتاب( که به عنوان یک استراتژی معامله و مدیریت پرتفوی به صورت
گسترده ای مورد استفاده قرار میگیرد بیانگر تداوم روند کنونی قیمت سهام است و اعتقاد دارد که روندهای
اخیر ادامه می یابد. این استراتژیها با فرضیه بازار کارا حتی در شکل ضعیف آن ناسازگار بوده و جزء خلاف
قائده های تکنیکال به شمار می روند.
در این پژوهش در صددیم با استفاده از اطلاعات مربوط به عملکرد مالی شرکت ها اثبات نماییم آیا صنایعی که
نسبت به پیشبینی ها سود بیشتری کسب نمودهاند درآینده نزدیک نیز در همان جهت عمل خواهند کرد یا
خیر؟ برای رسیدن به این هدف با استفاده از نمونه ای شامل سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق
بهادار تهران طی سال های 5831 تا 5831 و همچنین با استفاده از پرتفوی های شبیهسازی شده براساس
متغیرهای سود غیرمنتظره استاندارد شده و بازده غیرعادی پیرامون تاریخ اعلام سود به تفکیک هر صنعت به
ارزیابی سودمندی و علل و عوامل وارتباط این پدیدهها پرداختیم.
نتایج بدست آمده حاکی از آن است که با بررسی نیروی حرکت سود بر حسب صنایع مختلف می توان بازدهی
اضافی کسب نمود، همچنین میزان ارتباط این پدیده ها با گذشت زمان کم رنگ گردیده و در یک بازه ی
زمانی یکساله تقریباً از میان می روند.


شناسایی مهمترین عوامل موثر در ورشکستگی شرکتها با استفاده از تکنیک TOPSIS_AHP

صفحه 69-90

شکراله خواجوی، فاطمه سادات امیری

چکیده سهامداران و اعتباردهندگان و سایر ذینفعان با ورشکسته شدن شرکت، متضرر شده و منابع خود را از
دست میدهند. بنابراین لازم است که قبل از هر اقدامی، به بررسی علائم وجود ورشکستگی بپردازند.
در این پژوهش پس از شناسایی متغیرهای موثر بر ورشکستگی شرکتها، متغیرهای کمّی از اطلاعات
صورتهای مالی شرکتهای ورشکسته طی دوره زمانی 1831 1831 استخراج و برای اندازهگیری -
میزان اهمیت متغیرهای کیفی، از پرسشنامه استفاده شد. پس از شناسایی و رتبهبندی متغیرهای موثر در
ورشکستگی با استفاده از تکنیک TOPSIS_AHP ، مهمترین عامل ورشکسته شدن شرکتها عدم
شناخت بازار معرفی شد. نسبت کل بدهی به کل دارایی و خصوصیت مدیران به عنوان دیگر عوامل
کلیدی ورشکستگی شناسایی شدند.

تاثیر بکارگیری هزینه سرمایه بر رابطه سود و بازده سهام

صفحه 91-117

سید عباس هاشمی، هادی امیری، رویا معین قفقازی

چکیده همواره مورد انتقاد قرار گرفته است. یکی از معیارهایی که محققان حسابداری به عنوان جایگزینی برای سود
حسابداری پیشنهاد نموده اند، سود باقیمانده می باشد، که هزینههای مربوط به سرمایه را در نظر می گیرد. در
این پژوهش، ابتدا ارتباط سود حسابداری و بازده سهام و تاثیر متغیر تغییر در سود بر این رابطه، مورد بررسی
قرار گرفته است. سپس با بهره مندی از مفهوم سود باقیمانده، تاثیر اجزای تغییر در سود بر این ارتباط بررسی
شده است. برای آزمون فرضیه های پژوهش، نمونه ای شامل 76 شرکت از بین شرکت های پذیرفته شده در
بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 3131 تا 3133 انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون
فرضیه های پژوهش، از الگوی رگرسیون چند متغیره بر مبنای داده های ترکیبی استفاده شده است. نتایج نشان
می دهد که میان متغیر های سود حسابداری و بازده جاری سهام، ارتباط معنادار و مستقیمی وجود دارد و متغیر
مستقل تغییر در سود خالص بر این رابطه تاثیر گذار است. همچنین در صورتی که با بهره مندی از مفهوم سود
باقیمانده، تغییر در سود به اجزای آن تجزیه گردد، این اجزا ارتباط سود حسابداری و بازده جاری سهام را
تقویت می نمایند. در خصوص ارتباط متغیر های سود حسابداری و بازده آتی سهام، نتایج حاصله هیچگونه
ارتباط معناداری را نشان نمی دهند.
 

غفلت از تئوری حسابداری: مقایسه تطبیقی مقالات حسابداری در مجلات معتبر داخل و خارج از ایران

صفحه 119-141

زهرا دیانتی، مهلا شاهینی

چکیده روند گرایش به تئوریهای حسابداری در تحقیقات حسابداری به عنوان فرآیند بررسی در طول سالیان گذشته
دستخوش تغییراتی گردیدهاست. از آنجا که این موضوع از جمله موضوعاتی است که در سالهای اخیر مغفول
ماندهاست، در این پژوهش بر آن شدیم که به بررسی روند ارائهی تئوریهای حسابداری در تحقیقات داخلی و
خارجی به صورت تطبیقی بپردازیم.
در این مقاله به صورت تجربی، تغییر گرایش تحقیقات حسابداری دانشگاهی را در 2 مجله بررسیهای
حسابداری و حسابرسی در ایران از سال 1731 الی 1731 و مجله بررسی حسابداری در آمریکا از سال 1337 تا
2112 ، مورد بررسی قرار گرفته است. تعداد مقالات مورد بررسی، شامل 773 مقالهی داخلی و /17/ تاریخ 21
773 مقاله ی خارجی می باشد. پس از کدگذاری مقالهها، از طریق آزمون فرض مقایسهی نسبت موفقیت در دو
جامعهی آماری، فرضیههای تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد که پرداختن به تئوری حسابداری در مقالات ایرانی نسبت به مقالات خارجی،
کمتر است. همچنین استفاده از روش آرشیوی تجربی و نفوذ علوم اقتصاد و مالی )که هر دو از عوامل کاهنده
ارائه تئوری حسابداری می باشند( در مقالات ایرانی نسبت به مقالات خارجی بیشتر و پرداختن به موضوعات
حسابداری مالی، کمتر است که دلیل آن افزایش فزایندهی مقالات با ساختار و دادههای بازار سرمایه میباشد.

بررسی تأثیر عدم تقارن اطلاعاتی و چرخه ی عمر شرکت بر بازده ی آتی سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

صفحه 143-167

احمد خدامی پور، مصطفی دلدار، محسن چوپان

چکیده اطلاعات بیشتر و بهتری نسبت به بازار در اختیار دارند. عدم تقارن اطلاعاتی سبب شکل گیری جریان ناکارای
اطلاعاتی می شود. این جریان ناکارای اطلاعاتی می تواند بر بازده ی آتی شرکتها اثر گذار باشد. این تحقیق تأثیر
میزان عدم تقارن اطلاعاتی و چرخه عمر شرکت بر بازده آتی سهام را مورد بررسی قرار می دهد. این تحقیق
شامل 076 مشاهده سال شرکت است که مربوط به 07 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی
دوره زمانی 9836 9831 می باشد. برای آزمون فرضیه ها از الگوی رگرسیون خطی چند متغیره بر مبنای -
داده های پانل استفاده شده است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که یک رابطه منفی و معنادار بین عدم تقارن
اطلاعاتی و بازده آتی سهام وجود دارد. در واقع، با افزایش میزان عدم تقارن اطلاعاتی، بازده ی آتی سهام
شرکتها کاهش می یابد. نتیجه دیگر مطالعه نشان می دهد که یک رابطه ی مثبت و معنادار بین چرخه ی عمر
شرکت و بازده آتی سهام وجود دارد. به عبارتی دیگر، با افزایش عمر شرکتها، بازده ی آتی سهام آنها نیز
افزایش می یابد.