حسابرسی مالی
مرضیه توحیدی نژاد؛ الناز رضایی
چکیده
با توجه به الزام انتشار صورتهای مالی سالانه حسابرسینشده پیش از نسخه حسابرسیشده در بازار سرمایه ایران و اختلافات معنادار بین ارقام این دو صورت مالی، این پژوهش تأثیر تعاملی تجربه سرمایهگذاری در بازار سرمایه و تغییر در سود خالص پس از حسابرسی را بر ارزیابی سرمایهگذاران از اعتبار سه رکن گزارشگری مالی (صورتهای مالی حسابرسیشده، ...
بیشتر
با توجه به الزام انتشار صورتهای مالی سالانه حسابرسینشده پیش از نسخه حسابرسیشده در بازار سرمایه ایران و اختلافات معنادار بین ارقام این دو صورت مالی، این پژوهش تأثیر تعاملی تجربه سرمایهگذاری در بازار سرمایه و تغییر در سود خالص پس از حسابرسی را بر ارزیابی سرمایهگذاران از اعتبار سه رکن گزارشگری مالی (صورتهای مالی حسابرسیشده، مدیران و حسابرس مستقل) بررسی میکند. از یک طرح آزمایشی بینآزمودنی ۲×۲ (تجربه سرمایهگذاری: کمتجربه/باتجربه؛ تغییر سود: افزایش/کاهش) با مشارکت ۱۱۹ فارغالتحصیل مالی به عنوان سرمایهگذار استفاده شد. دادهها در مرداد ماه ۱۴۰۳ از طریق پرسشنامه برخط جمعآوری و با آزمون تحلیل واریانس رتبهای در SPSS-24 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سرمایهگذاران کمتجربه در واکنش به کاهش سود خالص پس از حسابرسی، اعتبار صورتهای مالی حسابرسیشده و حسابرس مستقل را پایینتر ارزیابی میکنند، درحالی که سرمایهگذاران باتجربه تحت تأثیر تغییرات در سود خالص پس از حسابرسی قرار نمیگیرند. همچنین، صرفنظر از سطح تجربه و علامت تغییر سود خالص پس از حسابرسی، سرمایهگذاران اعتبار مدیران شرکت را در سطحی پایینتر از اعتبار حسابرس مستقل ارزیابی میکنند. این یافتهها بر ضرورت آموزش سرمایهگذاران و شفافسازی فرآیندهای حسابرسی برای کاهش شکاف ادراکی بین گروههای مختلف تأکید میکند.
حسابرسی مالی
محمد علی حاذق؛ روح اله بیات؛ عباسعلی دریائی؛ محمد حسین قائمی
چکیده
با توجه به اهمیت گزارشهای تفسیری مدیریت در بازار سرمایه ایران و افشای اطلاعات با اهمیت شرکتها در آن-ها، موضوع حسابرسی این گزارشها مورد توجه ذینفعان قرار گرفته است، بنابراین هدف این پژوهش بررسی ابهامات موجود در رویه حسابرسی گزارشهای تفسیری مدیریت و ارائه راهبردهایی برای برطرف کردن آنها بوده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش ...
بیشتر
با توجه به اهمیت گزارشهای تفسیری مدیریت در بازار سرمایه ایران و افشای اطلاعات با اهمیت شرکتها در آن-ها، موضوع حسابرسی این گزارشها مورد توجه ذینفعان قرار گرفته است، بنابراین هدف این پژوهش بررسی ابهامات موجود در رویه حسابرسی گزارشهای تفسیری مدیریت و ارائه راهبردهایی برای برطرف کردن آنها بوده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه دادهبنیان و از طریق مصاحبه با 24 نفر خبره از حرفه حسابرسی، تحلیلگران بازار سرمایه، مدیران شرکتهای بورسی و کارشناسان نهاد ناظر انجام شده است. دادههای پژوهش با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و در انتها، بر اساس یافتههای تحقیق، ابهامات موجود در رویه فعلی حسابرسی گزارشهای تفسیری مدیریت، شامل سطح مسئولیت حسابرس نسبت به گزارش تفسیری مدیریت، اظهارنظر حسابرس در مقطع صورتهای مالی میاندورهای نسبت به گزارش تفسیری مدیریت و بررسی اطلاعات آیندهنگر گزارش تفسیری مدیریت توسط حسابرس شناسایی گردید و راهبردهای اصلی نیز تحت عنوانهای حذف اطلاعات آیندهنگر از گزارشهای تفسیری مدیریت یا انعقاد قرارداد مجزا و پرداخت حقالزحمه به حسابرس برای اظهار نظر در خصوص این گزارشها، عدم اظهار نظر حسابرس نسبت به گزارشهای تفسیری مدیریت در مقطع صورتهای مالی میاندورهای یا اظهارنظر طبق رویه گزارشهای بررسی اجمالی و اظهار نظر حسابرس نسبت به اطلاعات آیندهنگر گزارشهای تفسیری مدیریت بر طبق استاندارد حسابرسی 3400، ارائه شد.
گزارش های حسابداری
زهرا جودکی چگنی؛ محمدحسین صفرزاده؛ حمیده اثنی عشری؛ فخرالدین محمدرضایی
چکیده
مقتضای اهمیت علمی و کاربردی پژوهشهای این حوزه، تحلیل کتابسنجی با هدف ترسیم نمایی از وضعیت و روند جهانی، عوامل و روابط کتابشناختی آن، ضرورتی است که تاکنون به طور دقیق بدان پرداخته نشده است. در این مطالعه، مقالههای منتشر شده در حوزه مطالعاتی را از پایگاه اسکوپوس در سالهای 1986 تا 2024 جمعآوری شد و سپس با ایجاد محدودیت برای مطالعه ...
بیشتر
مقتضای اهمیت علمی و کاربردی پژوهشهای این حوزه، تحلیل کتابسنجی با هدف ترسیم نمایی از وضعیت و روند جهانی، عوامل و روابط کتابشناختی آن، ضرورتی است که تاکنون به طور دقیق بدان پرداخته نشده است. در این مطالعه، مقالههای منتشر شده در حوزه مطالعاتی را از پایگاه اسکوپوس در سالهای 1986 تا 2024 جمعآوری شد و سپس با ایجاد محدودیت برای مطالعه دقیقتر، 38 مقاله هم سو با این حوزه انتخاب شد. در این مقاله برای تحلیل کتابسنجی از نرمافزار ووس ویور استفاده شد. بر اساس تحلیل کتابسنجی ، کلیدواژه ادغام در هسته اصلی قرار گرفت و در فاصله نزدیک به آن گرههای بزرگ دیگری مانند ادغام موسسات حسابرسی، کیفیت حسابرسی، حقالزحمه حسابرسی، کارایی حسابرسی، رقابت در راستای موضوع اصلی پژوهش قرار گرفتهاند. کشور ایالات متحده، مجله حسابرسی و حوزه کسب و کار، مدیریت و حسابداری پرکاربردترینها در این حوزه پژوهشی شناخته شدند. افزون بر این، در بین پژوهشگران مورونی با سیمنت و ثاواپالان بیشترین همکاری پژوهشی را داشتهاند. مطالعه حاضر با شناخت ساختار فکری و مفهومی ادغام موسسات حسابرسی به آشکارسازی موضوعات نوظهور همچون همترازی مشتری و حسابرس، مقررات حسابرسی، سهم بازار، تغییر حسابرس و کارایی حسابرسی پرداخت. نتایج پژوهش حاضرتصویر نسبتاً کاملی از ادبیات ادغام موسسات حسابرسی در کل عمر آن ترسیم میکند و جهتگیریهای آینده را برای محققان ارائه میکند.
حسابرسی مالی
زهرا معصومی بیلندی؛ مریم سادات طباطبائیان؛ نسرین یوسف زاده
چکیده
در سالهای اخیر، پذیرش فناوری اطلاعات در سازمانها، بهویژه در بخش حسابرسی داخلی، اهمیت فزایندهای پیدا کرده است. ادغام ابزارها و سیستمهای فناوری اطلاعات در شیوههای سنتی حسابرسی، مسیر جدیدی را برای افزایش کارایی، اثربخشی و دقت فرآیندهای حسابرسی داخلی ایجاد کرده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی چالشها، موانع و راهکارهای ...
بیشتر
در سالهای اخیر، پذیرش فناوری اطلاعات در سازمانها، بهویژه در بخش حسابرسی داخلی، اهمیت فزایندهای پیدا کرده است. ادغام ابزارها و سیستمهای فناوری اطلاعات در شیوههای سنتی حسابرسی، مسیر جدیدی را برای افزایش کارایی، اثربخشی و دقت فرآیندهای حسابرسی داخلی ایجاد کرده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی چالشها، موانع و راهکارهای ادغام فناوری اطلاعات در حسابرسی داخلی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران است. پژوهش از نوع کیفی بوده و دادههای موردنظر در سال 1403 از طریق مصاحبه با 18 نفر از خبرگان حرفه حسابرسی داخلی گردآوری و با روش تحلیلتم با استفاده از نرمافزار MAXQDA تحلیلشده است. مطابق با یافتههای پژوهش محدودیتهای سازمانی، محدودیتهای فنی، محدودیتهای ادراکی حسابرس و ضعف در آموزش حسابرسان بهعنوان چالشها و موانع ادغام فناوری اطلاعات در حسابرسی داخلی شناخته شدند و فرهنگسازی درزمینهٔ بهکارگیری فناوری، تعهد سازمان به پذیرش و بهکارگیری فناوریهای جدید، فراهم نمودن زیرساختهای لازم و آموزش و توسعه مهارت کارکنان در حوزه فناوری اطلاعات عنوان راهکارهای ادغام فناوری اطلاعات در حسابرسی داخلی شناسایی شدند.
حسابرسی مالی
فرزانه پورمهدی بروجنی؛ بهاره بنی طالبی دهکردی؛ حمیدرضا جعفری دهکردی
چکیده
هدف این مطالعه بر اساس دو مبنای تحلیلی، در وهله اول شناسایی زمینههای اشاعه قدرتگرایی هژمونیک غالب در مؤسسات حسابرسی برای ارائه یک چارچوب نظری پارادایمی میباشد و در وهله دوم ارزیابی برآیندهای پدیده آمده قدرتگرایی هژمونیک در ساختار مؤسسات حسابرسی میباشد تا محوریترین برآینده کاهنده کیفیت زندگی کاری حسابرسان مشخص گردد. روششناسی ...
بیشتر
هدف این مطالعه بر اساس دو مبنای تحلیلی، در وهله اول شناسایی زمینههای اشاعه قدرتگرایی هژمونیک غالب در مؤسسات حسابرسی برای ارائه یک چارچوب نظری پارادایمی میباشد و در وهله دوم ارزیابی برآیندهای پدیده آمده قدرتگرایی هژمونیک در ساختار مؤسسات حسابرسی میباشد تا محوریترین برآینده کاهنده کیفیت زندگی کاری حسابرسان مشخص گردد. روششناسی این مطالعه کیفی و مبتنی بر فلسفه استقرائی/قیاسی بنا شده است. به لحاظ هدف اکتشافی و به لحاظ نتیجه توسعهای محسوب میشود. روش پیادهسازی بخش کیفی مطالعه، نظریه داده بنیاد و رویکرد اشتراوس و کوربین (1998) میباشد و در فاز کمّی مطالعه نیز از تحلیل رتبهبندی تفسیری بهره برده شده است. در این مطالعه ابزار جمعآوری دادهها مصاحبه بود و مشارکتکنندگان این مطالعه، خبرگان دانش حسابداری در سطح دانشگاه بودند. نتایج فاز کیفی مطالعه، طی 13 مصاحبه حکایت از شناسایی 426 کدباز، 46 مضمون؛ 14 مؤلفه (محور) و 8 مقوله اصلی دارد. نتایج فاز کمّی مطالعه نیز نشان داد، محوریترین برآینده برآمده از اشاعه قدرتگرایی هژمونیک غالب در مؤسسات حسابرسی، بروز تعارض کار-خانواده حسابرسان میباشد. این نتیجه گویایی این مسئله است که اشاعه قدرتگرایی هژمونیک غالب در مؤسسات حسابرسی، شیوهی تعامل شرکا با حسابرسان را به شدّت به سمت تعارضگرایی و همراه با کاهش انگیزههای شغلی هدایت میکند که این مسئله میتواند کیفیت زندگی حرفهای حسابرسان را تحت تأثیر قرار دهد.
حسابرسی مالی
علیرضا سعادتی؛ نگار خسروی پور؛ محمدعلی بیداری
چکیده
هدف این مطالعه، زمینهیابی کارکردهای تفکر استراتژیک بریکولاژ حسابرسان در کنترل وقوع اختلالهای سرریزشدگی فشارهای حرفه حسابرسی میباشد. این مطالعه به لحاظ روششناسی، ترکیبی محسوب میشود، چراکه بر اساس مجموعهای از روشهای تحلیل کیفی و کمی، به دنبال دستیابی به اهداف پژوهش میباشد. لذا از طریق فرآیندهای بخش کیفی، ابتدا تلاش ...
بیشتر
هدف این مطالعه، زمینهیابی کارکردهای تفکر استراتژیک بریکولاژ حسابرسان در کنترل وقوع اختلالهای سرریزشدگی فشارهای حرفه حسابرسی میباشد. این مطالعه به لحاظ روششناسی، ترکیبی محسوب میشود، چراکه بر اساس مجموعهای از روشهای تحلیل کیفی و کمی، به دنبال دستیابی به اهداف پژوهش میباشد. لذا از طریق فرآیندهای بخش کیفی، ابتدا تلاش شد تا بر اساس دو تحلیل گرندد تئوری و غربالگری محتوایی سیستماتیک، نسبت به شناسایی زمینههای کارکردیِ تفکر استراتژیک بریکولاژ حسابرسان و اختلالِهای ناشی از سرریزشدگی فشارهای حرفه حسابرسی، اقدام شود تا پس از پیادهسازی فرآیند تحلیل دلفی فازی و تأیید پایایی ابعاد شناساییشده، امکان بسط آنها به بستر مطالعه ممکن باشد. سپس در بخش کمّی مطالعه، از طریق ماتریس ویکور خاکستری تلاش شد تا نسبت به ارزیابی معیارهای شناساییشده در حرفه حسابرسی اقدام شود. یافتههای مطالعه در بخش کیفی حکایت از شناسایی 36 مضمون مفهومی، 6 مؤلفهی محوری و 3 مقوله برای متغیر کارکردهای تفکر استراتژیک بریکولاژ حسابرسان و شناسایی 5 اختلال ناشی از سرریزشدگی فشارهای حرفه حسابرسی دارد. در ادامه و باهدف ترکیب این متغیرهای در قالب پیادهسازی فرآیند تحلیل ویکور خاکستری، نتایج نشان داد، با ارتقاء سطح کارآمدی زمینههای مذاکرهای حسابرس بر اساس توسعه تفکر استراتژیک بریکولاژ در حسابرسان میتوان انتظار داشت، تعارض ناشی از تساهل با صاحبکار به دلیل سرریزشدگی فشارهای حرفه حسابرسی نسبت به سایر اختلالهای شناساییشدهی دیگر، از قابلیت کنترلپذیری بیشتر برخوردار باشد.
شاخص سودآوری
هانیه حکمت؛ وحید حیدرزاده خلیفه کندی؛ راضیه قربانی
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیلگری محافظهکاری بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و مدیریت سود است. پژوهش حاضر از نظر روش تحلیلی و از نوع همبستگی است. همچنین این تحقیق براساس ماهیت و ویژگی دادههایی که برای تجزیه و تحلیل فرضیهها استفاده میشوند از نوع تحقیقات کمی محسوب میشود. بهمنظور جمعآوری دادهها، نخست از روش کتابخانهای ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیلگری محافظهکاری بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و مدیریت سود است. پژوهش حاضر از نظر روش تحلیلی و از نوع همبستگی است. همچنین این تحقیق براساس ماهیت و ویژگی دادههایی که برای تجزیه و تحلیل فرضیهها استفاده میشوند از نوع تحقیقات کمی محسوب میشود. بهمنظور جمعآوری دادهها، نخست از روش کتابخانهای و سپس از آمارهای ارائهشده توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است. یافته های بدست آمده از الگوی رگرسیونی بر نمونهای متشکل از 110 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره 8 ساله 1394 تا 1401 نشان میدهد که کیفیت حسابرسی ارتباط معکوس و معنادار را با مدیریت سود دارد. از سوی دیگر مشخص گردید محافظهکاری بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و مدیریت سود اثر گذار است. نتیجهگیری میشود محافظهکاری با شناسایی نمودن به موقع زیانها و ایجاد تاخیر در شناسایی سود، منجر به کاهش یافتن مدیریت سود میگردد. از آنجا که کیفیت حسابرسی سبب کاهش یافتن عدم تقارن اطلاعاتی گردیده این امر سبب میگردد دستکاری سود از طریق مدیریت سود کاهش یابد. در همین ارتباط، محافظهکاری نقش مهمی را در محدود کردن گزارشگری فرصت طلبانه مدیران ایفا مینماید. همچنین، محافظهکاری سبب کاهش یافتن انگیزههای شرکت برای مدیریت سود میگردد که این امر سبب کاهش سوگیریهای ناشی از فرصت طلبی در حسابداری شده و آن را کاهش میدهد. پس انتظار بر این است که محافظهکاری نقش تعدیلکنندهای را بر ارتباط بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود ایفا کند، یافتههای پژوهش نیز در تایید این انتظارات است.
حسابرسی مالی
محمد امری اسرمی؛ سیدکاظم ابراهیمی؛ حسین امینی
چکیده
رعایت مسئولیتهای اجتماعی و زیستمحیطی از ملزومات عصر رقابتی کنونی است و فشار رقابتی شرکتها در این شرایط، هزینههایی را بر شرکتها تحمیل میکند که میتواند عملکرد مالی شرکت را تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش نقش تعدیلی قدرت رقابت در رابطه بین مسئولیتهای اجتماعی و زیستمحیطی با عملکرد مالی شرکتها بررسی شده است. نمونه آماری ...
بیشتر
رعایت مسئولیتهای اجتماعی و زیستمحیطی از ملزومات عصر رقابتی کنونی است و فشار رقابتی شرکتها در این شرایط، هزینههایی را بر شرکتها تحمیل میکند که میتواند عملکرد مالی شرکت را تحت تاثیر قرار دهد. در این پژوهش نقش تعدیلی قدرت رقابت در رابطه بین مسئولیتهای اجتماعی و زیستمحیطی با عملکرد مالی شرکتها بررسی شده است. نمونه آماری این پژوهش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه 1395 تا 1400 است. با غربالگری منظم شرکتها، 108 شرکت بهعنوان نمونه انتخاب شده است. پس از بررسی فرضهای کلاسیک رگرسیون، الگوی دادههای تابلویی با اثرات ثابت استفاده شده است. نتایج نشان داد عملکرد اجتماعی با عملکرد مالی رابطه مثبت دارد و قدرت رقابت بر رابطه بین عملکرد اجتماعی با عملکرد مالی نقش تعدیلی منفی دارد. عملکرد زیستمحیطی با عملکرد مالی رابطه مثبت دارد و قدرت رقابت بر این رابطه، نقش تعدیلی منفی دارد. با توجه به ضرایب بهدست آمده، بُعد اجتماعی شرکت نسبت به بُعد زیستمحیطی، در افزایش عملکرد موثرتر است.
ریسک حسابرسی
مهدی اسکندری؛ سید یوسف احدی سرکانی؛ سید عاطفه حسینی
چکیده
تیمهای حسابرسی یکی از مهمترین تغییرات عملکردی در ارتقاء کیفیت گزارش حسابرسی نسبت به گذشته تلقی میشود که بر اساس آن میتوان شکاف انتظارات را کاهش داد؛ اما بدون زمینهسازی محورهای مدیریتی و آسیبشناسی تعارضهای عملکردی حسابرسان، الزاماً نمیتواند انتظار ارتقاء کیفیت گزارشهای حسابرسی را داشت. لذا هدف این مطالعه ارائهی ...
بیشتر
تیمهای حسابرسی یکی از مهمترین تغییرات عملکردی در ارتقاء کیفیت گزارش حسابرسی نسبت به گذشته تلقی میشود که بر اساس آن میتوان شکاف انتظارات را کاهش داد؛ اما بدون زمینهسازی محورهای مدیریتی و آسیبشناسی تعارضهای عملکردی حسابرسان، الزاماً نمیتواند انتظار ارتقاء کیفیت گزارشهای حسابرسی را داشت. لذا هدف این مطالعه ارائهی چارچوبِ آسیبشناسی تیمگرایی در حرفه حسابرسی و ارزیابی آن از طریق فرآیند رتبهبندی ماتریسی میباشد. این مطالعه به لحاظ روششناسی ترکیبی و اکتشافی محسوب میشود، زیرا به دلیل عدم شناسایی زمینههای آسیبپذیری تیمگرایی در حرفه حسابرسی، امکان انجام تحلیل نظریه داده بنیاد را در این مطالعه ممکن ساخت تا پس از شناسایی ابعاد مدل، از طریق تحلیل دلفی فازی، مشخص شود، همسانی محتوایی بین مؤلفهها بهعنوان زمینهی محوریِ آسیبِ تیمگرایی در بستر حرفه حسابرسی با مقولههای شناساییشده وجود دارد یا خیر. سپس با استفاده از تحلیل رتبهبندی تفسیری، تلاش شد تا نسبت به اولویتبندی محورهای شناساییشده، اقدام شود. نتایج مطالعه حاضر در بخش کیفی و ارائه مدل، طی 12 مصاحبه از وجود ۳ مقوله و 8 مؤلفه و 42 مضمون مفهومی حکایت دارد. در فاز دوم پژوهش نیز مشخص شد، اختلال ادراک فردی مهمترین عارضهای است که تیمهای حسابرسی در جریان به اشتراکگذاری اطلاعات و تمرکز بر شیوههای مشارکتی با آن روبرو میباشند و این مسئله میتواند کارکردهای تیمهای حسابرسی را با چالش جدی مواجه کند. نتیجه کسبشده حکایت از این مسئله دارد که حسابرسان بهعنوان اعضای تیم حسابرسی، زمانی میتوانند کارکردهای اثربخشی در ارتقاء کیفیت حسابرسی داشته باشند که بهواسطهی سطح شناخت ادراکی برآمده از ویژگیهای رفتاری و روانشناختی، هریک از حسابرسان بهطور فردی بتواند نقش اثرگذاری در مشارکت و به اشتراکگذاری اطلاعات داشته باشند.
گزارش های حسابداری
علیرضا جوادی پور؛ جعفر باباجانی؛ قاسم بولو؛ وجه الله قربانی زاده
چکیده
با توجه به نبود پژوهش جامعی در کشور در راستای ارائه مدلی جهت ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی، پژوهش حاضر بدین موضوع پرداخته و مدلی کاربردی جهت استفاده ذینفعان از فعالیتهای کمیته حسابرسی ارائه شده است. روش پژوهش مورداستفاده در مرحله اول پژوهش استخراج ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی از منابع نظری پژوهش بوده ...
بیشتر
با توجه به نبود پژوهش جامعی در کشور در راستای ارائه مدلی جهت ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی، پژوهش حاضر بدین موضوع پرداخته و مدلی کاربردی جهت استفاده ذینفعان از فعالیتهای کمیته حسابرسی ارائه شده است. روش پژوهش مورداستفاده در مرحله اول پژوهش استخراج ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی از منابع نظری پژوهش بوده است. سپس جهت غربالگری شاخصها از روش دلفی فازی استفادهشده و همچنین جهت وزن دهی به هر بعد، مؤلفه و شاخص از روش تصمیمگیری چند معیاره بهترین-بدترین ( BWM) استفاده شده است. مدل بهدستآمده در پژوهش حاضر شامل 3 بخش ارزیابی ویژگیهای فردی اعضای کمیته حسابرسی، ارزیابی فرآیندهای کاری و گزارشگری کمیته حسابرسی و ارزیابی وظایف و مسئولیتهای آن بوده که مدل نهایی شامل 3 بعد، 13 مؤلفه و 78 شاخص است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که فرآیندهای کاری و گزارشگری کمیته حسابرسی بیشترین وزن را در ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی داشته و ارزیابی جلسات کمیته حسابرسی بهعنوان کانون فعالیتهای کمیته حسابرسی دارای بیشترین اهمیت در بین مؤلفههای ارزیابی عملکرد میباشد. همچنین ارتباط مناسب با هیئتمدیره، تأمین منابع کافی برای فعالیتهای کمیته حسابرسی، وجود منشور مصوب کمیته حسابرسی و نظارت بر کنترلهای داخلی و گزارشگری مالی از حیطههای مهم ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی میباشد. نتایج پژوهش همچنین نشاندهنده وجود شکاف معنادار بین وضعیت موجود ارزیابی عملکرد کمیته حسابرسی و مدل بهدستآمده در پژوهش میباشد.
کیفیت حسابرسی
اکرم افسای
چکیده
هدف این مطالعه بررسی رابطه بین تخصص مالی و تجربه رئیس کمیته حسابرسی با انتخاب حسابرس، حق الزحمه حسابرسی و کیفیت حسابرسی است. به منظور دستیابی به هدف پژوهش، نمونهای برابر با 99 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1394 تا 1401 معادل 792 سال-شرکت، با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه مبتنی بر دادههای ترکیبی مورد بررسی ...
بیشتر
هدف این مطالعه بررسی رابطه بین تخصص مالی و تجربه رئیس کمیته حسابرسی با انتخاب حسابرس، حق الزحمه حسابرسی و کیفیت حسابرسی است. به منظور دستیابی به هدف پژوهش، نمونهای برابر با 99 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1394 تا 1401 معادل 792 سال-شرکت، با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه مبتنی بر دادههای ترکیبی مورد بررسی قرارگرفت. یافته-ها نشان داد شرکتهایی که رؤسای کمیته حسابرسی آنها دارای تخصص مالی هستند، احتمال اینکه سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی دارای امتیاز کنترل کیفیت الف را به عنوان حسابرس مستقل خود انتخاب نمایند، بیشتر است. همچنین، مطابق با یافتهها، تخصص مالی رؤسای کمیته حسابرسی منجر به افزایش حقالزحمه حسابرسی و کیفیت حسابرسی میشود. با این حال این مطالعه رابطه معناداری بین تجربه رئیس کمیته حسابرسی با انتخاب حسابرس و حقالزحمه حسابرسی شناسایی نکرد، اما رابطه بین تجربه رئیس کمیته حسابرسی بر کیفیت حسابرسی مثبت و معنادار شناسایی شد. یافتههای این مطالعه با مستند کردن اینکه تخصص مالی و تجربه رؤسای کمیته حسابرسی برای ارتقاء فرآیند حسابرسی و کیفیت حسابرسی حائز اهمیت است، به ادبیات کمک مینماید.
ابزارهای حسابداری
مهری بختیاری؛ جواد رضازاده؛ کیومرث بیگلر
چکیده
بررسی کنترل کیفیت کار توسط بررسیکننده کنترل کیفیت کار بهعنوان یکی از عناصر اساسی کنترل کیفیت در استانداردهای حسابرسی موردتوجه قرارگرفته است و برای حسابرسی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار الزامی شده است. در این پژوهش از طریق مصاحبه با 25 نفر از شرکای مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در بهار و تابستان 1402 و همچنین ...
بیشتر
بررسی کنترل کیفیت کار توسط بررسیکننده کنترل کیفیت کار بهعنوان یکی از عناصر اساسی کنترل کیفیت در استانداردهای حسابرسی موردتوجه قرارگرفته است و برای حسابرسی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار الزامی شده است. در این پژوهش از طریق مصاحبه با 25 نفر از شرکای مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در بهار و تابستان 1402 و همچنین بهرهگیری از متن عقاید 12 نفر از حسابداران رسمی که در قالب گفتگو، میزگرد، یادداشت یا مقاله در روزنامه یا مجلههای حرفهای انتشار یافته است، دادههای پژوهش گردآوریشده است. سپس به کمک نظریه زمینهای، مؤلفههایی که بهعنوان موانع اجرای فرایند بررسی کنترل کیفیت کار شناسایی شده و در قالب مدل مفهومی سیستمی ارائه گردیده است. اعتبار مدل پژوهش به تائید 7 نفر از شرکای حسابرسی رسید. یافتههای برخاسته از دادههای پژوهش نشان میدهد که موانع گوناگونی در ابعاد مختلف آن وجود دارد که مهمترین آنها شامل: ساختار، تشکیلات و سازمان برخی از مؤسسات حسابرسی، اندازه کوچک بسیاری از مؤسسات، ملاحظات اقتصادی، حقالزحمه پایین مؤسسات، کمبود افراد صلاحیتدار، اخلاق جامعه، مشکلات خاص جامعه، قوانین و مقررات حاکم، شیوه ارزیابی کنترل کیفیت مؤسسات، ارتباطات ناکافی با جوامع حرفهای بینالمللی، ناآگاهی نسبت به حسابرسی و عدم توسعه و کاربست فناوری در مؤسسات حسابرسی توسط مشارکتکنندگان برشمرده شده است. با عنایت به تجدیدنظر استاندارد بینالمللی حسابرسی 220(مدیریت کیفیت) و در نظر گرفتن الزامات و توجه بیشتر درباره بررسی کنترل کیفیت کار در آن استاندارد و همچنین یافتههای این پژوهش که نشان میدهد که استاندارد کنترل کیفیت بهطور مؤثر توسط مؤسسات حسابرسی اجرا نمیشود؛
کیفیت حسابرسی
مهدی ثقفی؛ اعظم پوریوسف؛ علی شیرزادی
چکیده
در پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین کشف تحریفهای حسابرسی با خوانایی گزارشهای مالی و همچنین بررسی اثر تعدیل کنندگی توانایی مدیریت بر این رابطه پرداخته شده است. به منظور سنجش فرضیههای پژوهش از دادههای پنل 129 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در بازهای 7 ساله (سالهای 1394 الی 1400) استفاده گردیده است. جمعآوری اطلاعات در این پزوهش، ...
بیشتر
در پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین کشف تحریفهای حسابرسی با خوانایی گزارشهای مالی و همچنین بررسی اثر تعدیل کنندگی توانایی مدیریت بر این رابطه پرداخته شده است. به منظور سنجش فرضیههای پژوهش از دادههای پنل 129 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در بازهای 7 ساله (سالهای 1394 الی 1400) استفاده گردیده است. جمعآوری اطلاعات در این پزوهش، به روش کتابخانهای انجام گرفته و دادههای مرتبط به متغیرها، از سایت جامع اطلاع رسانی ناشران و گزارش-های مالی شرکتهای نمونه جمع آوری شده و محاسبات اولیه پنل در اکسل انجام شده است، درنهایت از نرم افزار استاتا به منظور سنجش فرضیهها استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که کشف تحریفهای حسابرسی به عنوان معیار سنجش کیفیت حسابرسی بر خوانایی گزارشهای مالی مدیران تاثیر مستقیم و معناداری دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که توانایی مدیران نه تنها میتواند ارتباط مثبت کشف تحریفهای حسابرسی بر خوانایی گزارشهای مالی را تعدیل نماید، بلکه شدت این ارتباط را نیز افزایش خواهد داد.
حسابرسی مالی
علی اکبر جوان؛ جعفر باباجانی؛ محمد مرفوع؛ فرخ برزیده
چکیده
استفادهکنندگان در تصمیمگیریهای اقتصادی، نیاز به اطلاعات مالی باکیفیت دارند و حسابرسی مستقل نقش عمدهای را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا میکند. لذا در این پژوهش سعی گردید با استفاده از روش پژوهش دلفی فازی و نظرخواهی از خبرگان حرفهای، ضمن شناسایی معیارهای بهبود کیفیت حسابرسی، الگویی مناسب برای محیط اقتصادی ایران، ...
بیشتر
استفادهکنندگان در تصمیمگیریهای اقتصادی، نیاز به اطلاعات مالی باکیفیت دارند و حسابرسی مستقل نقش عمدهای را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا میکند. لذا در این پژوهش سعی گردید با استفاده از روش پژوهش دلفی فازی و نظرخواهی از خبرگان حرفهای، ضمن شناسایی معیارهای بهبود کیفیت حسابرسی، الگویی مناسب برای محیط اقتصادی ایران، با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی طراحی شود. همچنین وضع موجود و مطلوب کیفیت شاخصههای بهبود کیفیت حسابرسی در ایران نیز مقایسه شده است و درنهایت ابعاد کیفیت حسابرسی ازنظر اهمیت رتبهبندی شدهاند. بدین منظور به پیروی از هیئت استانداردهای بینالمللی حسابرسی و اطمینانبخشی 60 شاخص احصاء گردید که در پنج بُعد الف. عوامل ورودی با 21 شاخص؛ ب. عوامل فرآیندی با 10 شاخص؛ ج. عوامل خروجی با 9 شاخص؛ د. تعاملات اصلی با 10 شاخص و عوامل زمینهای با 10 شاخص طبقهبندی شد. دادهها با استفاده از نرمافزارهای R و Amos و Super Decisions مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از پذیرفتهشدن 54 شاخص میباشد که الگویی برای بهبود کیفیت حسابرسی فراهم میکند. همچنین نتایج حاصل از مقایسه وضع موجود و وضع مطلوب شاخصههای بهبود کیفیت حسابرسی بیانگر اختلاف معنادار بین وضع موجود محیط کیفیت حسابرسی در ایران با محیط مطلوب است. درنهایت نتایج حاصل از رتبهبندی ابعاد مؤثر بر بهبود کیفیت حسابرسی نشان میدهد که عوامل فرآیندی در رتبهی اول اهمیت از دیدگاه خبرگان، عوامل ورودی در رتبهی دوم، تعاملات اصلی و عوامل زمینهای هر دو در رتبهی سوم و عوامل خروجی در رتبهی چهارم قرار گرفته اند.
حسابرسی مالی
محمد حسنجانی خشکرودی؛ ایمان داداشی؛ بهرام محسنی ملکی رستاقی؛ حمیدرضا غلام نیا روشن
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، شناسایی متغیرهای غیرشکننده مؤثر بر کیفیت حسابرسی مالیاتی، با توجه به ویژگیهای محیطی و شرایط حاکم بر مودیان و حسابرسان مالیاتی میباشد. پژوهش کاربردی حاضر در بازه زمانی 10 ساله (1400-1391) و با استفاده از دادههای 511 پرونده مالیاتی استان مازندران انجام شده است. جهت ارائه مدل، ابتدا از طریق مصاحبه با خبرگان و مرور ادبیات ...
بیشتر
هدف از پژوهش حاضر، شناسایی متغیرهای غیرشکننده مؤثر بر کیفیت حسابرسی مالیاتی، با توجه به ویژگیهای محیطی و شرایط حاکم بر مودیان و حسابرسان مالیاتی میباشد. پژوهش کاربردی حاضر در بازه زمانی 10 ساله (1400-1391) و با استفاده از دادههای 511 پرونده مالیاتی استان مازندران انجام شده است. جهت ارائه مدل، ابتدا از طریق مصاحبه با خبرگان و مرور ادبیات پژوهش، اقدام به شناسایی 64 عامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی مالیاتی در قالب سه گروه ویژگیهای مؤدی، حسابرس مالیاتی و عوامل کلان شده، سپس دادههای مربوطه وارد مدلهای BMA، TVP-DMA و TVP-DMS گردیدند. بر اساس میزان حداقل خطا، مدل BMA از بالاترین دقت برخوردار بود. پس از برآورد مدل، 17 شاخص اصلی در سه گروه متغیرهای حسابرسان مالیاتی (کیفیت حسابرسی مالیاتی دوره گذشته، سابقه کار، رسیدگی فردی یا گروهی پرونده، تخصص حسابرس، میزان استفاده حسابرسان از اطلاعات واصله، فشار کاری حسابرس، انجام حسابرسی در چند منبع مالیاتی، معامله با اشخاص وابسته، وجود فاکتور غیررسمی، استفاده از کارت بازرگانی دیگران)؛ متغیرهای درون شرکتی (مدیریت سود تعهدی؛ نسبت بدهی) و متغیرهای کلان اقتصادی (تورم، نرخ ارز غیررسمی، پیچیدگی مالیاتی، انصاف مالیاتی، شاخص فضای کسبوکار و شاخص سرمایه اجتماعی)، بهعنوان متغیرهای اثرگذار مشخص گردیدند. بر اساس نتایج کاملاً مشهود است که کیفیت حسابرسی مالیاتی دارای ماهیتی چندبعدی است. با توجه به فقدان پژوهش جامع در حوزه کیفیت حسابرسی مالیاتی در این خصوص، مدل چندوجهی طراحیشده؛ دیدگاه جامعی از عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی مالیاتی ارائه مینماید.
حسابرسی مالی
بیتا مشایخی؛ میلاد سماوات؛ امین جهانگرد
چکیده
هدف از این پژوهش، انجام مرور بر ادبیات حوزه کیفیتحسابرسیداخلی با استفاده از روش کتابسنجی، شامل بررسی روند زمانی پژوهشهای صورت گرفته، ارزیابی اثرات مقالات، مجلات، نویسندگان، مؤسساتپژوهشی و کشورها، و همچنین، شناسایی ساختار مفهومی، فکری و اجتماعی مطالعات حوزه مذکور میباشد. از این جهت، کلیه مقالات منتشر شده در حوزه ...
بیشتر
هدف از این پژوهش، انجام مرور بر ادبیات حوزه کیفیتحسابرسیداخلی با استفاده از روش کتابسنجی، شامل بررسی روند زمانی پژوهشهای صورت گرفته، ارزیابی اثرات مقالات، مجلات، نویسندگان، مؤسساتپژوهشی و کشورها، و همچنین، شناسایی ساختار مفهومی، فکری و اجتماعی مطالعات حوزه مذکور میباشد. از این جهت، کلیه مقالات منتشر شده در حوزه کیفیتحسابرسیداخلی در پایگاهداده وبآوساینس (WOS)، طی سالهای 1993 تا 2023 مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحلیلها حاکی از روند فزاینده مطالعات حوزه کیفیتحسابرسیداخلی میباشد. همچنین، مقاله Prawitt et al. (2009) پراستنادترین مقاله، Wood تأثیرگذارترین پژوهشگر، Accounting Review مؤثرترین مجله، Managerial Auditing Journal مولدترین مجله، دانشگاه بریگامیانگ ایالاتمتحده پرکارترین مؤسسه پژوهشی، و کشور ایالات متحده تأثیرگذارترین کشور در این حوزه می باشند. «حاکمیتشرکتی»، «کنترلهایداخلی»، «کارایی حسابرسی» و «صلاحیت حسابرسی» بهعنوان موضوعات محرک، مفاهیمی هستند که در حوزه کیفیتحسابرسیداخلی، به میزان قابل توجهی توسعه یافته و دستاوردهای پژوهشی بااهمیتی برای این حوزه پژوهشی فراهم آوردهاند. «مدیریتسود» و «مدیریتریسک» موضوعات نوظهور در این حوزه پژوهشی بوده و پیشبینی میشود که در سالهای آینده، مطالعات بیشتری بر روی آنها صورت پذیرد. همچنین، موضوع «پاسخگویی» باوجود آنکه که موضوعی کلیدی فوقالعاده بااهمیتی در حوزه پژوهشهای کیفیتحسابرسیداخلی میباشد، ولی همچنان مستعد توسعه در پژوهشهای آتی میباشد.
