مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده اقتصاد دانش­بنیان، شیوه ارزشیابی شرکت­ها را تغییر داده است. شکاف عمده بین ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت‏ها، انگیزه تحقیقات گسترده­ای در مورد ارزش تبیین نشده یا ذخیره نهانی است. مطالعات تجربی در بازارهای پیشرفته نشان می­دهد، دارایی­های نامشهود، راهبردی و بااهمیت هستند. در حال حاضر در ایران، مطالعات اندکی در مورد دارایی­های نامشهود انجام‌شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط دارایی­های نامشهود باارزش بازار شرکت­ها در بورس تهران است. نمونه متشکل از 1468 مشاهده (شرکت ـسال) از شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال­های 1385 الی 1390 است و فرضیه‏ها با استفاده از مدل شناسایی ترازنامه­ای لاند­سمن آزمون شده است. یافته­های پژوهش حاکی ازارتباط ارزشی دارایی­های نامشهود در طی دوره مذکور است. ایجاد این دارایی­ها نیزروندی رو به رشد دارد. نکته قابل‌توجه آن است که هنوز دارایی­های مشهود در تعیین ارزش بازار شرکت‏های بورس تهران نقش اساسی دارد، هرچند که این دارایی­ها روندی کاهشی را در تبیین ارزش بازار شرکت‏ها دارند.

چکیده ماهیت خاص روابط ساختاری نسبت به روابط عملی در حسابداری سؤالاتی را پیرامون کار آیی و صرفه اقتصادی تحلیل پانلی در قیاس با تحلیل تجمعی در مدل‌های مبتنی بر روابط ساختاری و عملی فراروی محققان قرار داده است. در این مقاله، با استفاده از ادبیات فرضیه ثبات کارکردی و آزمون فرضیه مذکور، سعی شده است به سؤالاتی پیرامون کار آیی و صرفه اقتصادی تحلیل پانلی پاسخ داده شود. روش‌شناسیمورداستفاده محققان اجرای 9 مدل رگرسیونی مبتنی بر تحلیل پانلی و یک مدل رگرسیون مبتنی بر تحلیل تجمعی در مورد اطلاعات 153 شرکت طی 7 سال (1389-1382) و درمجموع 1071 سال ـ شرکت است. علت استفاده از فرضیه ثبات کارکردی آن است که در روش‌شناسی آزمون این فرضیه هر دو نوع مدل ـ مدل‌های دوام اجزاء سود (رابطه ساختاری) و پیش‌بینی بازدهی (رابطه عملی) ـ قرار دارد. نتایج تحقیق حاکی از عدم مغایرت میان نتایج تحلیل‌های پانلی و تجمعی در مورد مدل دوام اجزاء سود و وجود تفاوت‌هایی میان نتایج تحلیل‌های پانلی و تجمعی در مورد مدل پیش‌بینی بازدهی هست.

چکیده       مطابق یکی از سوگیری‌های رفتاری، سرمایه‌گذاران بر مبنای عملکرد گذشته شرکت‌ها، طبقه‌بندی‌های ذهنی خاصی را در ذهن خود برای پیش‌بینی رخدادهای آتی انجام داده و در پی یافتن شباهت‌هایی در عملکرد شرکت‌ها هستند. به این دسته از تورش‌های رفتاری، سوگیری "نماگری" اطلاق می‌گردد.این سوگیری موجب می‌شود، تا سرمایه‌گذاران روندها را به‌صورت نادرست تفسیر نمایند. تحقیق حاضر قابلیت پیش‌بینی بازده سهام در کوتاه‌مدت و بلندمدت را با طبقه‌بندی عملکرد تاریخیِ حسابداری شرکت‌ها بر مبنای نرخ رشد فروش، نرخ رشد سود حسابداری، نرخ رشد سود خالص و با استفاده از روش مطالعه پرتفوی موردبررسی قرارداده است. همچنین  تأثیر "ثباتِ " عملکردگذشته  شرکت‌ها در عکس‌العمل سرمایه‌‌گذاران و رفتار قیمتی سهام و نیز اطلاعات آتی تائید کننده یا مخالف روند گذشته  مورد آزمون قرارگرفته است.       نمونه آماری موردبررسی شامل 80 شرکت در دوره زمانی 1380 تا 1390 است. تعداد مشاهدات شامل 3200 شرکت ـ فصل و 800 شرکت ـ سال بوده است. نتایج آزمون‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که در افق میان‌مدت، پرتفوی مومنتوم مبتنی بر متغیرهای بنیادی حسابداری، بازده غیرعادی مثبت و معنی‌دار ایجاد می‌کند، اما در افق بلندمدت منجر به  بازده غیرعادی نمی‌گردد. همچنین شواهد ضعیفی از تأثیر ثبات عملکرد گذشته شرکت‌ها بر بهبود پیش‌بینی بازده آتی سهام وجود دارد. افزون بر آن، بر مبنای اطلاعات تائید کننده یا مخالف روندهای گذشته، شواهد کافی مبنی بر وجود تفاوت معنی‌دار بین بازده پرتفوئی از شرکت‌های باثبات و بی‌ثبات وجود  ندارد.

چکیده هدف این پژوهش،تعیین قدرت توضیح­دهندگی مدل حاشیه سود/گردش دارایی­ها درتبیین تغییرات نسبت سودعملیاتی آتی درشرکت­های پذیرفته شده دربورساوراق بهادارتهران می‏باشد. متغیروابسته استفاده شده دراین پژوهش،تغییرات نسبت سودعملیاتی به متوسط خالص دارایی­های عملیاتی سال آتی به منظورتعیین محتوای اطلاعاتی مدل حاشیه سود/گردش دارایی‏هادرشناسایی مدیریت سوداست.دراین پژوهش ازتجزیه وتحلیل دوپونت بااستنادبه این موضوع که فروش یک عامل ومحرک اصلی سرمایه‏گذاری وسودشرکت بوده ولذا خالص دارایی­های عملیاتی منعکس درترازنامه وخالص سودعملیاتی منعکس درصورت سودوزیان شرکت بایستی به طورمستقیم وهم­جهت با دارایی­هاتغییرکنند،استفاده می­شود.تغییردرگردش دارایی­هاوحاشیه سودبه طورمعکوس ودرجهت مخالف هم می­تواندنشانه­ای ازمدیریت سودباشد.متغیرهای مستقل استفاده شده دراین پژوهش شامل مدیریت سودروبه بالا وروبه پایین طبق مدل حاشیه سود/گردش دارایی­ها است. همچنین ازمتغیرهای نسبت سودعملیاتی به متوسط خالص دارایی­های عملیاتی سال جاری،تغییرات نسبت سودعملیاتی به متوسط خالص دارایی­های عملیاتی سال جاری،نسبت خالص دارایی­های عملیاتی به فروش سال جاری،تغییرات نسبت خالص دارایی­های عملیاتی به فروش سال جاری،تغییردرگردش دارایی­ها،تغییردرحاشیه سود،اجزای مدیریت شده اقلام تعهدی شرکت براساس مدل اقلام تعهدی غیرعادی ونسبت ارزش بازاربه ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به عنوان متغیر کنترلی استفاده به عمل آمده است.جامعه آماری پژوهش شامل 133 شرکت طی سال­های 1383 تا 1390 است.جهت آزمون فرضیه پژوهش ازرگرسیون چندمتغیری با داده‏های تلفیقی/ترکیبی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهدکه مدل تشخیصی حاشیه سود/گردش دارایی­ها نسبت به مدل اقلام تعهدی غیرعادی دارای محتوای اطلاعاتی کم­تری درشناسایی مدیریت سوداست.

چکیده توانایی شرکت در شناسایی منابع مالی بالقوه داخلی و خارجی، از عوامل اصلی رشد و پیشرفت آن محسوب می­شود. هدف اصلی شرکت­ها، به حداکثر رساندن ثروت سهامداران است و این در حالی می‌باشد که یکی از عوامل مؤثر در این امر، ساختار سرمایه شرکتاست که مستلزم بکارگیری بهینه منابع مالی و کسب بازده متناسب با ریسک‌های موجودمی‌باشد. هدف اصلی این تحقیق، بررسی رابطه ویژگی‌های شرکت و ساختار سرمایه آن برای شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. بدین منظور، داده‌های مربوط به 157 شرکت برای دوره زمانی 1383 الی 1389به منظور آزمون فرضیه‌های تحقیق در نظر گرفته شده و برای انجام آزمون مذکور از روش آماری "داده­های تلفیقی" استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان‌ می‌دهد که شاخص‌های اندازه، دارایی‌های مشهود و ریسک شرکت رابطه مستقیم و معناداری با ساختار سرمایه و فرصت‌های رشد شرکت رابطه معکوس و معناداری با آن دارد. علاوه بر این، در تحقیق حاضر ارتباط معناداری بین عمر و صنعت شرکت با ساختار سرمایه، مشاهده نشد.

چکیده معاملات با اشخاص وابسته یکی از عواملی است که موجب کاهش ارزش بازار سرمایه می‏شود. اگر چه تمام معاملات با اشخاص وابسته فرصت طلبانه نیستند، اما نگرش غالب این است که از عوامل تاثیرگذار بر ریسک می‏باشند و سرمایه گذاران، قبل از انجام سرمایه گذاری برای آن اهمیت زیادی قائل می‏شوند. در واقع، عدم اطلاع سهامداران و سرمایه گذاران از ماهیت معاملات با اشخاص وابسته باعث به وجود آمدن نوعی عدم تقارن اطلاعاتی می‏شود. هدف پژوهش حاضر،  بررسی رابطه‏ی معاملات با اشخاص وابسته و خطای پیش بینی سود  و همچنین  اثرنسبت اعضای غیر موظف هیات مدیره بر رابطه بین معاملات با اشخاص وابسته و خطای پیش بینی سود است. برای بررسی این رابطه، 77 شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‏های 1387 تا 1391 انتخاب و با استفاده از نرم افزار ایویوز فرضیه­ها  مورد آزمون قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان می‏دهد بین معاملات با اشخاص وابسته و خطای پیش بینی سود رابطه‏ی مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج پژوهش حاکی از این است که نسبت اعضای غیر موظف هیات مدیره بر ارتباط بین معاملات با اشخاص وابسته و خطای پیش بینی سود اثر تعدیل کننده دارد

چکیده چکیده ورشکستگی، پدیده­ای است که بسیاری از شرکت­ها خصوصاً در عصر شدیداً رقابتی حاضر، با آن مواجه­اند. از این رو، تجزیه و تحلیل و پیش­بینی ورشکستگی، امری بسیاری حیاتی خصوصاً برای سرمایه­گذاران است. بر این اساس، تحقیق حاضر با هدف معرفی دو روش مبتنی بر تحلیل پوششی داده‏ها (DEA) در تجزیه و تحلیل و پیش­بینی ورشکستگی برای شرکت­های مواد غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفت. تحقیق حاضر، از نوع توصیفی ـ کاربردی است و به منظور ارزیابی مدل­های تحلیل ورشکستگی، 58 شرکت مواد غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شد. یافته­های تحقیق نشان داد که دقت مدل تشخیصی تحلیل پوششی داده­ها در پیش­بینی شرکت‏های غیرورشکسته 92 درصد و در پیش­بینی شرکت­های ورشکسته 70 درصد بود؛ در حالی که دقت مدل افزایشی تحلیل پوششی داده­ها در پیش­بینی شرکت­های غیرورشکسته 90 درصد و در پیش­بینی شرکت­های ورشکسته 70 درصد بود. بنابراین در مجموع در تحلیل ورشکستگی، مدل تشخیصی نسبت به مدل افزایشی دقت بیشتر و بر آن ارجحیت دارد.