کلیدواژه‌ها = حسابرسی
کیفیت حسابرسی

ارائه راهبردهایی برای رفع ابهامات موجود در حسابرسی گزارش‌های تفسیری مدیریت در ایران

دوره 23، شماره 89، بهار 1405، صفحه 123-180

https://doi.org/10.22054/qjma.2026.87870.2707

محمد علی حاذق، روح اله بیات، عباسعلی دریائی، محمد حسین قائمی

چکیده با توجه به اهمیت گزارش‌های تفسیری مدیریت در بازار سرمایه ایران و افشای اطلاعات با اهمیت شرکت‌ها در آن-ها، موضوع حسابرسی این گزارش‌ها مورد توجه ذینفعان قرار گرفته است، بنابراین هدف این پژوهش بررسی ابهامات موجود در رویه حسابرسی گزارش‌های تفسیری مدیریت و ارائه راهبردهایی برای برطرف کردن آن‌ها بوده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه داده‌بنیان و از طریق مصاحبه با 24 نفر خبره از حرفه حسابرسی، تحلیلگران بازار سرمایه، مدیران شرکت‌های بورسی و کارشناسان نهاد ناظر انجام شده است. داده‌های پژوهش با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و در انتها، بر اساس یافته‌های تحقیق، ابهامات موجود در رویه فعلی حسابرسی گزارش‌های تفسیری مدیریت، شامل سطح مسئولیت حسابرس نسبت به گزارش تفسیری مدیریت، اظهارنظر حسابرس در مقطع صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای نسبت به گزارش‌ تفسیری مدیریت و بررسی اطلاعات آینده‌نگر گزارش تفسیری مدیریت توسط حسابرس شناسایی گردید و راهبردهای اصلی نیز تحت عنوان‌های حذف اطلاعات آینده‌نگر از گزارش‌های تفسیری مدیریت یا انعقاد قرارداد مجزا و پرداخت حق‌الزحمه به حسابرس برای اظهار نظر در خصوص این گزارش‌ها، عدم اظهار نظر حسابرس نسبت به گزارش‌های تفسیری مدیریت در مقطع صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای یا اظهارنظر طبق رویه گزارش‌های بررسی اجمالی و اظهار نظر حسابرس نسبت به اطلاعات آینده‌نگر گزارش‌های تفسیری مدیریت بر طبق استاندارد حسابرسی 3400، ارائه شد.

شاخص سودآوری

نقش تعدیلگری محافظه‌کاری بر ارتباط بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود

دوره 21، شماره 83، پاییز 1403، صفحه 121-162

https://doi.org/10.22054/qjma.2024.79187.2555

هانیه حکمت، وحید حیدرزاده خلیفه کندی، راضیه قربانی

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیلگری محافظه‎کاری بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و مدیریت سود است. پژوهش حاضر از نظر روش تحلیلی و از نوع همبستگی است. همچنین این تحقیق بر‌اساس ماهیت و ویژگی داده‌هایی که برای تجزیه و تحلیل فرضیه‌ها استفاده می‌شوند از نوع تحقیقات کمی محسوب می‌شود. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها، نخست از روش کتابخانه‌ای و سپس از آمارهای ارائه‌شده توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران استفاده ‌شده است. یافته های بدست آمده از الگوی رگرسیونی بر نمونه‌ای متشکل از 110 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره 8 ساله 1394 تا 1401 نشان می‌دهد که کیفیت حسابرسی ارتباط معکوس و معنادار را با مدیریت سود دارد. از سوی دیگر مشخص گردید محافظه‎کاری بر ارتباط میان کیفیت حسابرسی و مدیریت سود اثر گذار است. نتیجه‎گیری می‎شود محافظه‎کاری با شناسایی نمودن به موقع زیان‎ها و ایجاد تاخیر در شناسایی سود، منجر به کاهش یافتن مدیریت سود می‎گردد. از آنجا که کیفیت حسابرسی سبب کاهش یافتن عدم تقارن اطلاعاتی گردیده این امر سبب می‌گردد دستکاری سود از طریق مدیریت سود کاهش یابد. در همین ارتباط، محافظه‎کاری نقش مهمی را در محدود کردن گزارشگری فرصت طلبانه مدیران ایفا می‎نماید. همچنین، محافظه‎کاری سبب کاهش یافتن انگیزه‎های شرکت برای مدیریت سود می‎گردد که این امر سبب کاهش سوگیری‎های ناشی از فرصت طلبی در حسابداری شده و آن را کاهش می‌دهد. پس انتظار بر این است که محافظه‌کاری نقش تعدیل‌کننده‌ای را بر ارتباط بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود ایفا کند، یافته‎‌های پژوهش نیز در تایید این انتظارات است.

استفاده از خدمات کارشناسی در حسابرسی، چالش‌ها و راهکارهای بهبود

دوره 19، شماره 74، تابستان 1401، صفحه 145-176

https://doi.org/10.22054/qjma.2022.62149.2288

سیدعلی حسینی، زهرا معصومی بیلندی

چکیده استقبال اخیر شرکت‌ها از افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی‌ها نقش کارشناسان را پررنگ‌تر نموده و اعتماد افزاینده بر کار کارشناسان منجر به نگرانی‌هایی در ارتباط باکیفیت حسابرسی گردیده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی چالش‌ها و موانع استفاده از خدمات کارشناسی در حسابرسی و راهکارهای بهبود آن است. پژوهش از نوع کیفی بوده و داده‌های موردنظر از طریق مصاحبه با 17 نفر از حسابرسان و کارشناسان رسمی دادگستری گردآوری و با روش تحلیل تم، تحلیل‌شده است.مطابق با یافته‌های پژوهش ضعف نظارت، عدم استقلال کارشناس، محدودیت‌ها، ناکارآمدی ساختاری، عدم تمایل حسابرس، عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای حسابرس، محیط اقتصادی و مشکلات ارتباط و هماهنگی، چالش‌ها و موانع استفاده از خدمات کارشناسی شناخته شدند و تقویت نظارت، اصلاح قوانین و مقررات، تقویت زیر‌ساخت‌ها و ترویج و توسعه خدمات کارشناسی، راهکارهای بهبود استفاده از خدمات کارشناسی شناسایی شدند.نتایج پژوهش ‌می‌تواند به‌منظور دست یافتن به استفاده اثربخش از کارشناسان در فرآیند حسابرسی و درنتیجه کیفیت حسابرسی بالاتر سودمند واقع شود.

اخلاق حرفه‌ای حسابرسی در ایران: تحلیل محتوا

دوره 15، شماره 59، پاییز 1397، صفحه 1-34

https://doi.org/10.22054/qjma.2018.9822

محمد نمازی، حسین رجب‌دُری

چکیده هدف این پژوهش، بررسی جایگاه اخلاق حسابرسی در ایران از منظر ادبیات منتشرشده در این زمینه است. جامعه آماری شامل کلیه مقاله‌های مرتبط منتشرشده در نشریه‌های پژوهشی و غیر پژوهشی و غیر حسابداری کشور از زمان شروع به کار آن‌ها تا انتهای تابستان سال 1395 است. در ابتدا با رویکرد آرشیوی مقاله‌های مربوط تهیه و سپس با رویکرد «تحلیل محتوا» و استفاده از سازه‌های چهارگانه «الگوی توسعه پایدار اخلاق حرفه‌ای حسابداری»، اولویت پژوهشگران شناسایی شد. یافته‌ها نشان داد که درزمینه اخلاق حرفه‌ای حسابرسی تا انتهای شهریور 1395 تنها 40 مقاله در نشریه‌های داخلی منتشرشده که 12 مقاله در نشریه‌های علمی پژوهشی حسابداری و مالی، 15 مقاله در سایر نشریه‌های حسابداری و 13 مقاله نیز در نشریه‌های غیر حسابداری و مالی منتشرشده است. تحلیل محتوای مقاله‌ها نیز نشان داد که 20 مقاله در سازه اخلاق فردی، 13 مقاله در سازه اخلاق اجتماعی و 7 مقاله نیز در سازه اخلاق اقتصادی- سازمانی قرار دارد. در سازه اخلاق زیست‌محیطی نیز تاکنون مقاله مرتبط با اخلاق حسابرسی منتشرنشده است. یافته‌های این پژوهش نشان داد که جایگاه اخلاق در حسابرسی نزد پژوهشگران در سطح بالایی قرار ندارد و تاکنون این موضوع موردتوجه بسیار اندکی قرارگرفته که می‌تواند زنگ خطری برای جامعه حرفه‌ای و دانشگاهی باشد، لذا در آینده باید این عقب‌افتادگی به نحو مناسب مدیریت و جبران شود

قضاوت حرفه ای در حسابرسی

دوره 5، شماره 18، تابستان 1386، صفحه 25-57

محسن خوش طینت، جواد بستانیان

چکیده قضاوت حرفه ای یکی از عناصر اصلی حسابرسی است. حسابرسان هم درباره استفاده درست و به جای تهیه کنندگان گزارش های مالی از استانداردهای حسابداری و هم در مورد چگونگی انجام کار حسابرسی باید پیوسته از قضاوت حرفه ای خود استفاده کنند. برای آنکه قضاوت حسابرسان به درستی انجام شود و این واژه مفهوم بی قیدی حسابرسان یا نامحدود  بودن اختیارات آنها در کار حسابرسی تلقی نشود، لازم است ضمن کوشش برای شناخت مفهوم آن، عوامل موثر بر قضاوت حرفه ای شناسایی شود تا روشن شود که چگونه اشخاصی شایستگی قضاوت حرفه ای دارند و کدام عوامل محیطی بر قضاوت حرفه ای آن اشخاص اثرگذار است. یافته های تحقیق نشان میدهد که دانش، تجربه، درستکاری، استقلال، پایبندی به مبای اخلاقی، تردید حرفه ای و استقلال میدانی مهمترین ویژگی های شخصی و نظارت حرفه ای بر کار حسابرسان، وجود شرایطی که حسابرسان خود را ملزم به پاسخگویی نسبت به قضاوت های حرفه ای انجام شده بدانند، وجود برنامه ها و چک لیست های حسابرسی و غیرقابل تفسیر بودن استانداردهای حسابداری و حسابرسی مهمترین عوامل  محیطی موثربر قضاوت حرفه ای در حسابرسی است.

تاثیر گزارشهای حسابرسی بر قیمت سهام

دوره 1، شماره 3، پاییز 1382، صفحه 27-59

یحیی حساس یگانه، سارا یعقوبی منش

چکیده وجود اطلاعات مالی درخور اعتماد، لازمه ی بقای جامعه امروزی است و تصمیم گیری های اقتصادی به اطلاعات قابل اعتماد و اتکا نیاز دارد و نقش حسابرس، اعتباردهی به صورتهای مالی است که باعث حصول اطمینان از مطلوبیت در ارائه و قابلیت اعتماد صورتهای مالی میشود. هدف اصلی تحقیق حاضر، بررسی و نتیجه گیری از فعالیتهای حرفه حسابرسی در ایران در اعتباردهی به صورتهای مالی میباشد و در این راستا، انعکاس آن بر رفتار گروهی سهامداران بررسی شده است. در این مقاله، تاثیر انواع اظهار نظر حسابرسی بر قیمت سهام ارزیابی و نتایج آزمون فرضیات تحقیق حاکی از آن است که بین نوع اظهار نظر حسابرسان و قیمت سهام رابطه معنی داری وجود دارد.

حسابداری بین المللی: نقش و جایگاه آن

دوره 1، شماره 1، بهار 1382، صفحه 61-84

محسن خوش طینت

چکیده حسابداری بین المللی شاخه ای از اقتصاد کاربردی است که اطلاعاتی درباره رویدادهای مالی و تجاری برای استفاده کنندگان فراهم میکند. امروزه بیشتر موضوعات مورد علاقه در حسابداری ناشی از ابعاد بین المللی آن است. برای آشنایی با حسابداری بین المللی باید از سه دیدگاه اندازه گیری، افشا و حسابرسی به مقوله حسابداری توجه کرد. (چوی و همکاران، 1999).