مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده ازآنجایی که ابزاراطلاع رسانی حسابرس گزارش حسابرسی است، لحن وکلمات مورد استفاده در این گزارش نیز از اهمیت به سزایی برخوردار است. اگرچه ﮔﺰارش ﺣﺴﺎﺑﺮس در ﻃﻮل زﻣﺎن ارﺗﻘﺎ ﯾﺎﻓﺘﻪ اما ﻫﻨﻮز ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ از این‌رو ﻣﯽ‏ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮﺷﮑﺎﻓﺎﻧﻪ‌ﺗﺮ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﻮد ﺗﺎ از ﺑﺮداﺷت‏های ﻧﺎدرﺳﺖ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﮑﺎن ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد. در پژوهش حاضر تاثیر مدیریت سود بر لحن و پیچیدگی گزارشات حسابرس مورد بررسی قرارگرفته است که پس از شرح مبانی نظری و تدوین فرضیه‌های پژوهش، تعداد 135 شرکت پذیرفته شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار طی سالهای 1396 و1397 برگزیده شد و از طریق رگرسیون حداقل مربعات معمولی مورد آزمون قرارگرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رابطه‌ی منفی معناداری بین مدیریت سود تعهدی و لحن مثبت گزارش حسابرس وجود دارد، همچنین یافته‌ها وجود یک رابطه‌ی مثبت معنی‌داری بین مدیریت سود و پیچیدگی گزارشات را نیز نشان می‏دهد. متن‌کاوی گزارشات حسابرسی می‏تواند علاوه بر بیان اهمیت و کاربرد این موضوع برای حسابرسان، برای خط مشی‌گذاران و تدوین‌کنندگان استانداردهای گزارشگری نیز موجب شناخت فاصله‌ی انتظارات و همچنین قدم برداشتن در راستای کاهش این فاصله از طریق الزام به تهیه‌ی گزارشات حسابرسی خوانا ‏شود. علاوه ‏بر‏این کمک می‏کند درک افراد از تأثیرات استفاده از اطلاعات کیفی، مانند زبان گزارشگری درگزارش‏های مالی و حسابرسی وسیع‏تر شود.

کلیدواژه‌ها : لحن گزارش حسابرس، پیچیدگی، مدیریت سود تعهدی، متن کاوی، فاصله‌‌ی انتظارات

چکیده ریسک سقوط قیمت سهام یکی از موضوعات مورد توجه تحقیقات حوزه بازار سرمایه است . از آنجایی که رسالت اصلی نهادهای ناظر بر بازار سرمایه، صیانت از حقوق سرمایه‌گذارا ن است بررسی عوامل موثر بر ریسک سقوط سهام همواره مورد توجه بوده است. کیفیت گزارشگری مالی و الگوهای مدیریت سود، مهمترین ابزار در اختیار نهادهای ناظر است که می تواند به آنها در مدیریت ریسک سقوط سهام یاری رساند و به همین سبب در این تحقیق به ان پرداخته شد. الگوهای مدیریت سود شامل مدیریت سود ازطریق اقلام تعهدی و مدیریت سود واقعی می شوند. جامعه آماری این تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است و نمونه پژوهش نیز با لحاظ برخی ویژگی ها ( شامل 167 شرکت ) در بازه زمانی 1391 الی 1397 انتخاب شد. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی – همبستگی است و فرضیه های پژوهش با استفاده از روش حداقل مربعات تعمیم یافته آزمون شدند. نتایج پژوهش نشان داد الگوی مدیریت سود تعهدی با ریسک سقوط سهام رابطه دارد و کاربست مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی ریسک سقوط قیمت سهام را افزایش می دهد. در حالیکه چنین موضوعی در خصوص مدیریت سود از طریق فعالیت های واقعی صادق نیست؛ به گونه ای که، کاربست این الگوی مدیریت سود با تغییرات منفی بازده های سهام رابطه ای ندارد. بعلاوه، کیفیت حسابرسی، رابطه الگوی مدیریت سود تعهدی با ریسک سقوط سهام را کاهش می دهد. در حالیکه ارتباط میان الگوی مدیریت سود واقعی و ریسک سقوط سهام از کیفیت حسابرسی اثر نمی پذیرد.

چکیده شفافیت، هسته مرکزی گزارشگری مالی بوده و شفافیت گزارشگری مالی به معنای ارائه قابل درک واقعیت­های اقتصادی واحدهای تجاری از طریق گزارش­های مالی است. از طرف دیگر، مدیریت سود، گزارش غیر واقعی عملکرد اقتصادی واحد تجاری است که به منظور گمراه نمودن برخی ذینفعان و یا تحت تأثیر قرار دادن نتایج قراردادی انجام می­گردد. لذا درپژوهش حاضر،رابطه بین مدیریت سود واقعی و مدیریت سود تعهدی با شفافیت اطلاعات حسابداری مورد مطالعه قرارگرفته است. نمونه آماری شامل 112 شرکت از شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که طی سالهای 1389 الی 1395 بررسی شده اند. برای سنجش مدیریت سود واقعی از مدل روچودری(2006 و برای اندازه­گیری مدیریت سود تعهدی از مدل تعدیل­شده جونز و شفافیت اطلاعات حسابداری نیز با استفاده از مدلبارتوهمکاران(2009) اندازه­گیری شده است. نتایج پژوهش نشان داد بین مدیریت سود واقعی رابطه معناداری با شفافیت اطلاعات حسابداری وجود دارد. بدین معنی که استفاده از اختیار در مورد تصمیمات عملیاتی، سرمایه­گذاری و تأمین مالی که شاخص­های مهم مدیریت سود واقعی هستند می­توانند بر شفافیت اطلاعات مالی اثر گذار باشند. هچنین نتایج نشان دادکه بین مدیریت سود تعهدی و شفافیت اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود ندارد.

چکیده کی از ارکان اصلی راهبری شرکتی کمیته حسابرسی است. درک و دانش اعضای با تجربه کمیته حسابرسی، ارزش گزارشگری مالی و حسابرسی شرکت را افزایش میدهند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر تخصص مالی اعضاء کمیته حسابرسی بر نگرش کوتاه مدت مدیران در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. جهت اندازهگیری نگرش کوتاهمدت مدیریت، از سه معیار اقلام تعهدی اختیاری جاری و اقلام واقعی )از طریق دستکاری در فروش و کاهش در مخارج اختیاری( استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و نمونه پژوهش شامل شرکتهایی است که قبل از سال 1390 عضو بورس بودهاند و در سالهای 1391 تا 1394 دارای کمیته حسابرسی میباشند. نتایج پژوهش نشان میدهد که تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی بر مدیریت سود بر مبنای اقلام تعهدی تأثیر معناداری ندارد. بررسی اثر ویژگی تخصص مالی
اعضای کمیته حسابرسی بر مدیریت سود واقعی حاکی  از آن است که تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی برمدیریت سود از طریق دستکاری در فروش و کاهش مخارج اختیاری تاثیر منفی دارد. این یافتهها میتواند برای خط- مشیگذاران بورس از جهت تدوین و الزام به رعایت منشور کمیته حسابرسی مفید بوده و ضرورت بکارگیری اصول حاکمیت شرکتی و تهیه داوطلبانه گزارش حاکمیت شرکتی را به همراه داشته باشد. 

چکیده یکی از ارکان اصلی راهبری شرکتی کمیته حسابرسی است. درک و دانش اعضای با تجربه کمیته حسابرسی، ارزش گزارشگری مالی و حسابرسی شرکت را افزایش می‌دهند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر تخصص مالی اعضاء کمیته حسابرسی بر نگرش کوتاه مدت مدیران در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. جهت اندازه‌گیری نگرش کوتاه-مدت مدیریت، از سه معیار اقلام تعهدی اختیاری جاری و اقلام واقعی (از طریق دستکاری در فروش و کاهش در مخارج اختیاری) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و نمونه پژوهش شامل شرکت‌هایی است که قبل از سال 1390عضو بورس بوده‌اند و در سال‌های 1391 تا 1394 دارای کمیته حسابرسی می‌باشند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی بر مدیریت سود بر مبنای اقلام تعهدی تأثیر معناداری ندارد. بررسی اثر ویژگی تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی بر مدیریت سود واقعی حاکی از آن است که تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی بر مدیریت سود از طریق دستکاری در فروش و کاهش مخارج اختیاری تاثیر منفی دارد. این یافته-ها می‌تواند برای خط‌مشی‌گذاران بورس از جهت تدوین و الزام به رعایت منشور کمیته حسابرسی مفید بوده و ضرورت بکارگیری اصول حاکمیت شرکتی و تهیه داوطلبانه گزارش حاکمیت شرکتی را به همراه داشته باشد.

چکیده بیشتر پژوهشهای مدیریت سود که در ایران صورت گرفته، بر روی اقلام تعهدی غیرعادی تمرکز داشته
است. این در حالی است که مدیریت سود از دو طریق اقلام تعهدی و فعالیت های واقعی صورت می گیرد
و این دو مدیریت سود مکمل یکدیگر هستند (سانجایا و ساراگیه، 2012 ). از آنجایی که طبق پژوهش جونز
و همکاران ( 2008 )، اقلام تعهدی در نهایت منجر به تقلب می شود، تا کنون پژوهشی از بابت ارتباط بین دو
مدیریت سود تعهدی و واقعی در شرکتهای مشکوک به تقلب صورت نگرفته است. لذا در این پژوهش به
بررسی ارتباط این دو مدیریت سود در شرکت های مشکوک به تقلب بورسی ایرانی پرداخته شده است. به
منظور تجزیه و تحلیل این ارتباط از روش تحلیل پانلی استفاده شده است. در جهت تجزیه و تحلیل مذکور
از اطلاعات 107 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار که مشکوک به تقلب می باشند، در دوره
1387 ، استفاده شده است. یافته ها حاکی از این است که مدیریت سود واقعی بر مدیریت - زمانی 1392
سود تعهدی در شرکتهای بورسی مشکوک به تقلب، در سطح اطمینان 95 درصد، تاثیر منفی و معنی داری
دارد. در نتیجه، پژوهشگران، استانداردگذاران و حسابرسان بایستی به هر دو مدیریت سود تعهدی و واقعی
در شرکت های مشکوک به تقلب توجه لازم داشته باشند. همچنین بایستی کیفیت حسابرسی در شرکتهای
مشکوک به تقلب بورسی ایرانی تقویت شود