نویسنده = محمد جواد سلیمی
حسابداری وجنبه های مختلف مالی

شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های ارزیابی پایداری صندوق‌های بازنشستگی در ایران

دوره 21، شماره 81، بهار 1403، صفحه 53-95

https://doi.org/10.22054/qjma.2023.76209.2503

جواد شکرخواه، محمد جواد سلیمی، سید سروش قاضی نوری، علی هدایتی بیلندی

چکیده صندوق‌های بازنشستگی در ایران از نوع مزایای معین است و پایداری آن‎ها از اهمیت بالایی برخوردار است. بااین‌وجود ارزیابی پایداری آن‌‎ها همواره موردانتقاد بوده است. گزارشگری حداقلی و استفاده از شاخص‌های ساده پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی ذینفعان نیست. مسئله پیش‎رو، تعیین شاخص‌ها و استانداردهایی برای ارزیابی همه‌جانبه پایداری مالی می‌باشد. برای پاسخ به این مسئله ابتدا مبانی نظری ارزیابی پایداری صندوق‌های بازنشستگی و شاخص‌های مورداستفاده توسط کشورها و سازمان‌های بین‌المللی بررسی گردید. شاخص‌های استخراج‌شده برای نظرخواهی در اختیار خبرگان قرار داده شد و بر روی شاخص‌های کلیدی به روش دلفی فازی اجماع کسب گردید. به‌منظور رتبه‌بندی و تدوین شاخص ترکیبی، با استفاده ازنظر خبرگان و به‌کارگیری روش سوارا، شاخص نهایی حاصل شد. 27 شاخص در چهار بعد عدالت، کفایت، مالی و نوگرایی استخراج و مطابق با نتایج روش دلفی فازی، 15 شاخص کلیدی به تأیید نهایی رسید. ازاین‌بین، نسبت پشتیبانی ازنظر تأثیر رتبه اول، نرخ جایگزینی و ضریب نفوذ رتبه دوم و سوم را کسب کرد. نتایج حاصل از اجرای روش سوارا تأییدکننده شاخص ترکیبی متشکل از ابعاد عدالت (1 زیر شاخص)، کفایت (3 زیر شاخص) و بعد مالی (11 زیر شاخص) است. در این شاخص، بعد عدالت، کفایت و مالی به ترتیب 6، 21 و 73 درصد وزن شاخص ترکیبی را تشکیل می‌دهد. نسبت پشتیبانی رتبه اول، نسبت ارزش فعلی دارایی‌ها به تعهدات رتبه دوم و تجزیه‌وتحلیل اکچوئری رتبه سوم را کسب کرده است. با توجه ‌به شاخص ترکیبی، بعد شاخص‌های مالی بیشترین اهمیت را داشته و باوجود مشکلاتی همچون عدم وجود منابع و نقدینگی برای پرداخت تعهدات جاری، توجه به ابعاد عدالت و کفایت و نوگرایی در مراحل بعدی قرار می‌گیرند. بااین‌وجود شاخص‌های ترکیبی باید همواره موردبازنگری قرار گیرد.

حسابداری وجنبه های مختلف مالی

تحلیل کتاب سنجی مقالات حوزه درماندگی مالی: وضعیت فعلی، روندهای در حال ظهور

دوره 20، شماره 80، زمستان 1402، صفحه 35-79

https://doi.org/10.22054/qjma.2024.76556.2510

محمد مرفوع، محمد جواد سلیمی، ایمان رئیسی وانانی، مجتبی عالی فامیان

چکیده هدف: با توجه به اثرات هزینه‌های بالای درماندگی مالی، پیش‌بینی آن از همان ابتدا موردتوجه محققان قرار گرفته است. ازاین‌رو، هدف از این پژوهش مرور ادبیات مقالات مربوط به درماندگی در این دو حوزه با استفاده از روش‌شناسی کتاب‌سنجی است. روش پژوهش: روش تحقیق این پژوهش بر اساس یک پروتکل سه مرحله‌ای تنظیم، پایش و تجزیه‌وتحلیل مجموعه داده‌ها انجام شده است. در مرحله اول، مقاله منتشرشده در زمینه درماندگی مالی از پایگاه داده Web of Science در بازه زمانی سال‌های 1980 تا 2023 جمع‌آوری و سپس در مرحله دوم، اسناد و مقالات پایش و 801 مقاله به‌منظور مرور ادبیات این حوزه انتخاب شد و درنهایت با استفاده از جعبه‌ابزار تحلیل کتاب‌سنجی مقالات موردبررسی قرار گرفت. همچنین به‌منظور تحلیل مقالات این حوزه از نرم‌افزار VOSviewer بهره گرفته شده است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش حاکی از وجود شش جریان اصلی پژوهش (روش‌های پیش‌بینی درمانگی مالی، عوامل پیش‌بینی کننده درماندگی مالی، استراتژی تجدید ساختار، حاکمیت شرکتی، ورشکستگی بانک‌ها و مدیریت سود) در حوزه درماندگی مالی می‌باشد. همچنین نتایج پژوهش علاوه بر اینکه حاکی از اهمیت مسئولیت اجتماعی شرکت است مؤکد این موضوع نیز هست که با پیشرفت فناوری، استفاده از ابزار هوش مصنوعی جهت افزایش دقت پیش‌بینی افزایش یافته است.

اثر زیان گریزی نزدیک بینانه(MLA) سرمایه گذاران بر سرمایه گذاری در سهام در بورس اوراق بهادار تهران

دوره 17، شماره 67، پاییز 1399، صفحه 89-124

https://doi.org/10.22054/qjma.2020.46611.2055

محمد حسن ابراهیمی سرو علیا، محمد جواد سلیمی، حمزه قوچی فرد

چکیده با توجه به اهمیت رشد و توسعه بازار سرمایه در یک کشور، شناخت عوامل موثر بر سرمایه گذاری افراد در سهام، می­تواند باعث توسعه و رشد بازار سرمایه گردد. زیان گریزی نزدیک­بینانه(MLA) یکی از این عوامل است که توسط بنارتزی و تالر (1995) معرفی شد. در همین راستا پژوهش حاضر پس از سنجش نزدیک­بینی و ضریب زیان­گریزی سرمایه گذاران حقیقی فعال در بورس اوراق بهادار تهران، به بررسی اثر زیان گریزی نزدیک بینانه بر سرمایه­گذاری در سهام به روش رگرسیون تجمعی  می پردازد. نمونه مورد بررسی شامل 403 سرمایه گذار است که دوبار پاسخ سوالات پژوهش را در فاصله زمانی 6 ماه در سال 1397 داده اند.
نتایج این پژوهش بیانگر این است که میانه مقدار ضریب زیان گریزی برای سرمایه گذاران بازار سهام ایران 2.17 است. همچنین یافته های این پژوهش نشان داد که هر چقدر سرمایه گذاران زیان گریز، بیشتر به تغییر و ارزیابی پورتفوی سهام خود بپردازند؛ کمتر در سهام سرمایه گذاری می­کنند و هرچه کمتر به ارزیابی و تغییر پورتفوی سهام خود بپردازند، بیشتر در سهام سرمایه گذاری می­کنند؛ این یافته با تئوری زیان­گریزی نزدیک بینانه سازگار است. پژوهش حاضر همچنین نشان می­دهد که مردها، بیشتر از زنان و تحلیل گران بنیادی کمتر از تحلیل گران تکنیکال در سهام سرمایه گذاری می­کنند. این پژوهش بر اهمیت زیان گریزی نزدیک بینانه در بازار سهام تاکید دارد و کاهش زیان گریزی نزدیک بینانه را عاملی برای افزایش سرمایه گذاری در سهام می داند