مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده روش‌شناسی علم طراحی، رهیافتی راه‌حل‌محور برای تعقیب پژوهش‌هایی است که فراتر از فهم وضع موجود، به دنبال خلق وضع مطلوب از طریق ارائۀ مصنوعات نوآورانه و بدیع است. با وجود کاربرد گسترده این روش‌شناسی در دیگر رشته‌های فنی و مدیریتی و البته گذشت بیش از دو دهه از نخستین پژوهش علم طراحی در حسابداری، ظرفیت آن به‌قدر مقتضی شناخته نشد، مگر در چند سال اخیر که با استقبال بی‌سابقه پژوهشگران حسابداری مواجه گردید. باهدف واکاوی روندهای موضوعی، شناسایی کنشگران اثرگذار و نیز نگاشت ساختار فکری و مفهومی پژوهش‌های حسابداری مرتبط با روش‌شناسی علم طراحی، در این پژوهش برای نخستین بار، با استفاده از فنون هم‌واژگانی، هم‌نویسندگی، مصورسازی نقشه علمی و ابرواژگان، به تحلیل کتاب‌شناختی 51 مقاله منتشره تا سال 2023 در مجلات نمایه‌شده در آخرین فهرست شورای رؤسای دانشکده‌های علوم مالی استرالیا در نرم‌افزارهای ووس ویور، مایکروسافت اکسل و زبان پایتون پرداخته‌شد. طبق یافته‌های این مطالعه، بیش از نیمی از تولیدات پژوهشی مربوط به سال‌های 2020 تا 2023 است که دلالت بر اقبال نوظهور پژوهشگران حسابداری به این روش‌شناسی دارد. غالب‌ترین حوزه‌های موضوعی در مقالات علم طراحی، حسابرسی و کنترل است که با کاربرد فناوری‌های نوین و تکنیک‌های تحلیل‌شناسی داده‌ها همراه بوده است. پراستنادترین اثر، مقالۀ «روش‌شناسی پژوهش علم طراحی و کاربرد آن در پژوهش سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری» اثر گویدو گیرتس (2011) که تاکنون 140 استناد صرفاً در پایگاه دادۀ اسکوپس دریافت کرده است. پرکارترین نویسنده میکلوس وسارهلی با 6 مقاله است که هم‌زمان بیشترین ارتباطات علمی را با سایر نویسندگان این حوزه داشته و دانشگاه محل فعالیت وی، یعنی دانشگاه ایالتی نیوجرسی امریکا، با 8 مقاله، پرکارترین دانشگاه شناخته شد. گویدو گیرتس با دریافت 177 ارجاع از دو مقالۀ خود، پراستنادترین نویسنده در حوزۀ علم طراحی در پژوهش حسابداری شناخته می‌شود که به این واسطه، دانشگاه متبوع وی یعنی دانشگاه دلور امریکا نیز پر استنادترین دانشگاه به‌حساب می‌آید. کشور امریکا مجموعاً با 33 مقاله و 555 ارجاع پرکارترین و پرارجاع‌ترین مقالات را به خود اختصاص داده است. مجلۀ بین‌المللی سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری با انتشار 20 مقاله و دریافت 464 ارجاع، بیشترین تعداد نشر و ارجاع را دارد. یافته‌های پژوهش حاضر، با آشکارسازی عوامل و روابط کتابشناختی و جهت‌گیری موضوعی پژوهش‌های علم طراحی در حسابداری، ضمن آگاهی بخشی به پژوهشگران و سیاست‌گذاران علمی از وضعیت و روند این روش‌شناسی، مبنایی برای توسعه و تعقیب پژوهش‌های راه‌حل محور و کاربردی در قلمرو حسابداری فراهم می‌نماید.

چکیده در توسعه اقتصادی هر کشور، نظام حسابداری وظیفه فراهم ساختن اطلاعات مالی دقیق، به موقع و قابل
اطمینان مورد نیاز برای مراحل گوناگون فرایندهایی چون تهیه، اجرا و کنترل پروژه های توسعه ای را به عهده
دارد. در نتیجه، این واقعیت را نمی توان کتمان نمود که در کشورهای درحال توسعه ای مانند ایران، گسترش و
توسعه حسابداری بخشی از زیرساخت های لازم برای رسیدن به اهداف توسعه اقتصادی را تشکیل می دهد
از سوی دیگر و با توجه به مطالعات انجام شده و شواهد موجود، چنین به نظر می رسد که نظام آموزشی
حسابداری در ایران از نارسایی های بنیادی برخوردار است و در نتیجه امکان پرورش استعدادها و تربیت افراد
متخصص مورد نیاز برای بخش های گوناگون را به گونه ای که انتظار می رود، ندارد. جهت رفع چنین
کاستی هایی، شناسایی موانع پیشرفت اولین اقدامی است که باید در جهت حذف موانع موجود برداشته شود.
در تحقیق حاضر، ابتدا به شناسایی و تعیین درجه اهمیت عواملی پرداخته شده است که به عنوان موانع
پیشرفت آموزش حسابداری مطرح می باشند و در پایان نیز بر اساس نتایج حاصل از تحقیق، پیشنهادهایی جهت
رفع موانع شناسایی شده ارائه شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که تسلط ناکافی استادان و دانشجویان
رشته حسابداری به زبان انگلیسی و فناوری اطلاعات، مهم ترین عاملی بوده که به عنوان مانع پیشرفت آموزش
حسابداری به شمار آمده است.

چکیده در توسعه اقتصادی هرکشور، نظام حسابداری وظیفه فراهم ساختن اطلاعات مالی دقیق، به موقع و قابل اطمینان مورد نیاز برای مراحل گوناگون فرایندهایی چون تهیه، اجرا و کنترل پروژه های توسعه ای را به عهده دارد. در نتیجه، این واقعیت را نمیتوان کتمان نمود که در کشورهای در حال توسعه ای مانند ایران، گسترش و توسعه حسابداری بخشی از زیرساختهای لازم برای رسیدن به اهداف توسعه اقتصادی را تشکیل میدهد. از سوی دیگر و با توجه به مطالعات انجام شده و شواهد موجود، چنین به نظر میرسد که نظام آموزشی حسابداری در ایران از نارسایی های بنیادی برخوردار است و در نتیجه امکان پرورش استعدادها و رتبیت افراد متخصص مورد نیاز برای بخش های گوناگون را به گونه ای که انتظار میرود، ندارد. جهت رفع چنین کاستی هایی، شناسایی موانع پیش رفت اولین اقدامی است که باید در جهت حذف موانع موجود برداشته شود. در تحقیق حاضر، ابتدا به شناسایی و تعیین  درجه اهمیت عواملی پرداخته شده است که به عنوان موانع پیشرفت آموزش حسابداری مطرح می باشند و در پایان نیز براساس نتایج حاصل از تحقیق، پیشنهادهای جهت رفع موانع شناسایی شده ارائه شده است. یافته های تحقیق نشان میدهد که تسلط ناکافی استادان و دانشجویان رشته حسابداری به زبان انگلیسی و فناوری اطلاعات، مهمترین عاملی بوده که به عنوان مانع پیشرفت آموزش حسابداری به شمار آمده است.