مدلی برای استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی در دولت جمهوری اسلامی ایران
صفحه 1-36
جعفر باباجانی، بهروز خدارحمی
چکیده طراحی فرایند بهینه گذر از بودجه ریزی سنتی ورودی محور به نظام های بودجه بندی نوین خروجی محور، موسوم
به بودجه ریزی عملیاتی مستلزم توجه ویژه به ظرفیت های مدیریتی و قانونی و زیرساختی لازم است. در اختیار
داشتن نقشه راه مهارت های مدیریت تحول برای هدایت مناسب روند گذار از یک نظام بودجه بندی به دیگری، از
شاخصه های بنیادی موفقیت در استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی محسوب می شود. از این رو، شناسایی و
استخراج مؤلفه های کلیدی، یک راهبرد موفق مدیریت تحول از طریق مطالعه تطبیقی در مورد تجارب کشورهایی
که به این مهم دست یازیده اند روشنگر این مسیر خطیر خواهد بود. بررسی روندهای تغییر در بودجه بندی
کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، مشخص می کند که کشورها مراحل مشخص و متوالی
خاصی را برای استقرار بودجه بندی عملیاتی طی کرده اند.
در این پژوهش، پس از مطالعه مبانی نظری حاکم بر استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی و تجارب موفق کشورهای
دارای این نظام بودجه بندی، شاخص های استقرار موفق نظام بودجه بندی عملیاتی در قالب سؤالاتی
مورد نظرخواهی از خبرگان قرار گرفته است. نظرات ابرازی خبرگان، با استفاده از آزمون های آماری مناسب با
هدف کسب اجماع موافق یا مخالف در مورد شاخص های مورد پرسش ارزیابی گردید. در نهایت، این پژوهش
ضمن بیان این واقعیت که پارادایم حاکم بر اجرای نظام بودجه بندی عملیاتی در کشور مناسب ارزیابی نمی شود،
به ارائه مدلی جهت استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی در دولت جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.
مدیریت سود و تأثیر کیفیت سود بر سودآوری آتی شرکت های ورشکسته بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 37-58
احمد احمدپور، معصومه شهسواری
چکیده این پژوهش به بررسی نحوه اعمال اختیارات مدیریت در گزارشگری سودآوری آتی و تأثیر کیفیت
سود در شرکت های ورشکسته بورس اوراق بهادار تهران، بین سال های 8315 تا پایان 8309 می پردازد.
اقلام تعهدی اختیاری، به عنوان شاخص سنجش مدیریت سود در نظر گرفته شده است. هم چنین در این
تحقیق تأثیر چهار ویژگی سود مبتنی بر داده های حسابداری شامل کیفیت اقلام تعهدی، پایداری، قابلیت
پیش بینی و هموار بودن )به طور جداگانه( بر سودآوری آتی بررسی شده است. نتایج برآورد مدل با
تکنیک داده های تابلویی نامتوازن برای 55 شرکت مشمول آستانه ورشکستگی مدل آلتمن، حاکی از
این است که شرکت های مذکور ترکیب نامتناسب داشته و اقدام به مدیریت سودافزایشی کردهاند. این
نتایج از نظریه فرصت طلبانه بودن مدیریت سود حمایت کرده و نشان میدهد در گزارشگری سودآوری
آتی شرکت های ورشکسته، مدیریت سود بیشتر از کیفیت سود بکار گرفته شده است.
آزمون نظریه چرخه عمر در سیاستهای تقسیم سود شرکت های بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 59-81
حسین اعتمادی، علی اصغر انواری رستمی، وحید احمدیان
چکیده هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر چرخه عمر بر روی سیاستهای تقسیم سود شرکتهای پذیرفته
شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد. در این تحقیق، دو نسبت سود تقسیمی به سود هر سهم و
سود تقسیمی به اندازه شرکت به عنوان متغیر وابسته و چرخه عمر شرکت به عنوان متغیر مستقل در نظر
گرفته شده بود. نخست نمونه آماری با استفاده از متغیرهای رشد فروش، تغییرات مخارج سرمایه ای و
عمر، به شرکتهای در مرحله رشد، بلوغ و افول تفکیک شده، سپس با استفاده از روش تحلیل واریانس
یک طرفه و آزمون LSD فرضیات تحقیق بررسی شده اند. نتایج حاصل از بررسی 534 سال شرکت -
طی سالهای 6331 تا 6331 نشان میدهد سیاستهای تقسیم سود شرکتها در مراحل مختلف چرخهی
عمر )رشد، بلوغ و افول( با یکدیگر تفاوت دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که میانگین نسبت سود
تقسیمی به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام شرکتهای نمونه، در مراحل رشد، بلوغ و افول متفاوت
است. بر این اساس به تحلیلگران مالی توصیه میشود حین ارزیابی عملکرد و ساختار مالی فعلی و آتی
شرکتها به مراحل چرخه عمر آن ها به عنوان یک فاکتور کلیدی توجه نموده و جهت تحلیل صحیح
وضعیت مالی و پیش بینی تصمیمات پرداخت سود، چرخهی عمر شرکت ها را معین نمایند.
بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکت ها
صفحه 83-103
غلامحسین اسدی، ماریا ایوخنه القیائی
چکیده آنچه که امروزه تجربه می شود، تغییر و انتقالی عظیم از منابع مادی به دانش است. اکنون دارایی های
فیزیکی و مالی برای دستیابی به اهداف سازمان، ضروری اما ناکافی هستند. در عوض، دانش، تنظیمات
فناوری، روابط خوب با مشتری، سیستم های اطلاعاتی و... که سرمایه فکری سازمان را تشکیل می دهند،
به عنوان عوامل کلیدی موفقیت در عصر اطلاعات شناخته می شوند. باور بر این است که سرمایه فکری
شامل سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری، نقش فزاینده ای در عملکرد شرکت داشته و بر دستاوردهای
مالی آن همچون، ارزش بازار، سودآوری، بهره وری و ... موثر می باشد. تحقیق پیش رو تأثیر سرمایه
فکری و اجزای آن را بر عملکرد مالی شرکت با به کارگیری مدل پالیک ) 4002 ( بررسی می نماید.
داده های مورد نیاز تحقیق، از صورت های مالی سال های 3131 تا 3133 شرکت های پذیرفته شده در
بورس اوراق بهادار تهران گردآوری و درمجموع 338 سال شرکت بررسی شدند. با توجه به نتایج
آزمون فرضیات، ضریب ارزش افزوده فکری بر چهار شاخص عملکرد مالی شرکت، تأثیری مثبت دارد .
در بین اجزای ضریب ارزش افزوده نیز، کارایی سرمایه بکار گرفته شده، بیشترین تأثیر را بر عملکرد
مالی شرکت ها نشان می دهد.
بررسی ارتباط حساسیت سرمایه گذاری جریان نقدی با سطح مخارج سرمایه گذاری
صفحه 105-129
مهدی سدیدی، احمد محمدی سانیانی
چکیده هدف این مقاله، بررسی ارتباط حساسیت سرمایه گذاری جریان های نقدی با سطح مخارج سرمایه ای
میباشد. نتایج حاصله حاکی از آن است که حساسیت سرمایه گذاری جریان های نقدی با میزان مخارج
سرمایه، دارای رابطه ای معنی دار و مثبت می باشد. همچنین با استفاده از چندین معیار )نسبت سود
تقسیمی، اندازه شرکت و شاخص KZ ( بعنوان شاخصی برای محدودیت های مالی، مشاهده شد که
حساسیت سرمایه گذاری جریان نقدی با شاخص های اندازه شرکت و نسبت سود تقسیمی دارای ارتباط
مثبت و با شاخص KZ دارای رابطه منفی میباشد.
رابطه تغییر در اظهارنظر حسابرسی با تأخیر درگزارشگری مالی
صفحه 131-156
زهرا حاجیها، مجتبی فتحی مقدم بادی
چکیده به موقع بودن یکی از مهم ترین ویژگی های کیفی اطلاعات مالی محسوب می شود. به موقع بودن به این
مفهوم است که اطلاعات باید در کوتاه ترین زمان و به سریع ترین شکل ممکن در دسترس
استفاده کنندگان قرار گیرد. هر چه فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ گزارشگری مالی کوتاه تر
باشد، سودمندی حاصل از صورت های مالی حسابرسی شده سالانه واحدهای تجاری افزایش می یابد.
هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین تغییر )بهبود یا پیشرفت( در اظهارنظر حسابرسی با تأخیر در
گزارشگری مالی است. روش پژوهش از نوع همبستگی بوده و از روش های رگرسیون برای
تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شده است. جامعه آماری شامل 561 شرکت از شرکت های پذیرفته شده در
بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی سالهای 5131 الی 5135 است. نتایج حاصل از آزمون های
آماری انجام شده بر روی فرضیه های پژوهش نشان می دهد که تغییر )بهبود یا پیشرفت( در اظهارنظر
حسابرسی با تأخیر در گزارشگری مالی رابطه معنی داری دارد و در حالی که متغیرهای کنترلی پژوهش
شامل هزینه دعاوی حقوقی، تغییر حسابرس، تجدیدنظر یا تدوین استانداردهای حسابرسی، تصدی
همزمان ریاست هیئت مدیره توسط مدیرعامل و اهرم مالی با تأخیر در گزارشگری مالی رابطه معنی داری
رابطه بین تغییر موسسه حسابرسی و گزارشگری سودهای محافظه کارانه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 157-173
اسفندیار ملکیان، فرازنده عبدی پور
چکیده مطالعه در خصوص تغییر حسابرس به لحاظ تأثیرات بر استقلال حسابرس و در کیفیت حسابرسی، حائز
اهمیت فراوانی است. استقلال حسابرس تحت تأثیر روابط حسابرس صاحب کار قرار می گیرد و در
نهایت در کیفیت حسابرسی و سطح محافظه کاری سود مؤثر واقع می شود. تحقیق حاضر، به بررسی
رابطه بین تغییر موسسه حسابرسی و سطح محافظه کاری سودها می پردازد. در این تحقیق، برای
نمایندگی محافظه کاری از سود قبل از مالیات استفاده شده است. با بررسی 36 شرکت پذیرفته شده در
بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 9631 9631 و با بهره گیری از تحلیل رگرسیون خطی -
چندگانه، نتایج تحقیق حاکی از وجود رابطه مستقیم و معنادار بین تغییر موسسه حسابرسی و گزارشگری
سودهای محافظه کارانه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. در مجموع
یافته های تحقیق بیانگر این است که تغییر موسسه حسابرسی موجب افزایش سطح محافظه کاری در
سودهای گزارش شده شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می شود.
