مطالعات تجربی حسابداری مالی

چکیده طراحی فرایند بهینه گذر از بودجه ریزی سنتی ورودی محور به نظام های بودجه بندی نوین خروجی محور، موسوم
به بودجه ریزی عملیاتی مستلزم توجه ویژه به ظرفیت های مدیریتی و قانونی و زیرساختی لازم است. در اختیار
داشتن نقشه راه مهارت های مدیریت تحول برای هدایت مناسب روند گذار از یک نظام بودجه بندی به دیگری، از
شاخصه های بنیادی موفقیت در استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی محسوب می شود. از این رو، شناسایی و
استخراج مؤلفه های کلیدی، یک راهبرد موفق مدیریت تحول از طریق مطالعه تطبیقی در مورد تجارب کشورهایی
که به این مهم دست یازیده اند روشنگر این مسیر خطیر خواهد بود. بررسی روندهای تغییر در بودجه بندی
کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، مشخص می کند که کشورها مراحل مشخص و متوالی
خاصی را برای استقرار بودجه بندی عملیاتی طی کرده اند.
در این پژوهش، پس از مطالعه مبانی نظری حاکم بر استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی و تجارب موفق کشورهای
دارای این نظام بودجه بندی، شاخص های استقرار موفق نظام بودجه بندی عملیاتی در قالب سؤالاتی
مورد نظرخواهی از خبرگان قرار گرفته است. نظرات ابرازی خبرگان، با استفاده از آزمون های آماری مناسب با
هدف کسب اجماع موافق یا مخالف در مورد شاخص های مورد پرسش ارزیابی گردید. در نهایت، این پژوهش
ضمن بیان این واقعیت که پارادایم حاکم بر اجرای نظام بودجه بندی عملیاتی در کشور مناسب ارزیابی نمی شود،
به ارائه مدلی جهت استقرار نظام بودجه بندی عملیاتی در دولت جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.

چکیده دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی پژوهشی تا قبل از انقلاب اسلامی            از نظر مالی، اداری و استخدامی و تشکیلاتی مستقل و براساس مقررات مصوب هیئت های امنا اداره میشدند. از سال 1358 به بعد اداره کل امور این قبیل موسسات نیز (به استثنای مقررات استخدامی اعضای هیئت علمی) تابع مقررات عمومی کشور گردید. از همان سال، دانشگاه های کشور و وزارتخانه های متبوع آنها تلاش زیادی در جهت کسب استقلال مجدد به عمل آوردند که نتیجه نهایی آن استقلال اعطایی موضوع ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مصوب سال 83 میباشد. به موجب مقررات مذکور دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی از ابتدای سال 84 دارای استقلال مالی، اداری استخدامی و تشکیلاتی بوده و صرفا براساس آیین نامه های خاص مصوب هیئت های امنای مربوط اداره خواهند شد. تسهیلات اعطایی موضوع مواد قانونی فوق، مقامات مسئول دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی را با چالشی بزرگ در زمان مدیریت خویش روبه رو نموده است. به بیان دیگر انتظار میرود مدیران این قبیل موسسات اهمیت تغییرات حاصله را به درستی درک و اقداماتی اساسی در جهت استفاده از تمام ظرفیتهای تسهیلات اعطایی به عمل آورند. در صورت تحقق چنین امری، از مجوزهای قانونی فوق به مثابه فرصتی طلایی در جهت ارتقاء سطح اهداف آموزش عالی و تحقیقات استفاده میشود و در غیر این صورت شرایط لازم برای بازگشت به وضعیت گذشته فراهم خواهد گردید.