الگوی مفهومی رتبه‌بندی اوراق به پشتوانه دارایی در بازار سرمایه ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی

2 دکتری حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی

3 ا‌ستادیار گروه حسابداری دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب

چکیده

در سالهای اخیر بازار سرمایه نقش بهسزایی را در تامین مالی دولت و بخش خصوصی ایفا نموده و ابزارهای متنوعی را به این منظور ارائه نموده است که این ابزارها عمدتاً به پشتوانه داراییهای یک بنگاه شکل گرفته و در 2 طبقه کلی شامل اوراق به پشتوانه دارایی و اوراق بر مبنای دارایی جای میگیرد، از سوی دیگر بنابر الزام نهاد ناظر بازار سرمایه مبنی بر رتبهبندی اوراق بدهی پیش از انتشار آن و ضرورت ورود به حوزه رتبهبندی اوراق بهادار، ضروری است الگوهای رتبه بندی اوراق منتشر شده در بازار سرمایه طراحی و تبیین گردند. بر پایه همین موارد، پژوهش حاضر اقدام به تدوین الگوی رتبهبندی اعتباری اوراق بهادار به پشتوانه دارایی با محوریت صکوک در بازار سرمایه نموده است تا از یک سو مشکلات اجرایی انتشار صکوک از جمله وجود اجباری ضامن مرتفع گردد و از سوی دیگر زمینه شفافیت بازار تامین مالی و تسریع در فرآیند تامین مالی از طریق این بازار فراهم شود که نهایتاً کاهش هزینه های تامین مالی یک بنگاه را در پی خواهد داشت. در این پژوهش ابتدا با مطالعه مبانی نظری انتشار اوراق به پشتوانه داراییها و سایر منابع اطلاعاتی همچون دستورالعملهای منتشر شده توسط نهاد ناظر بازار سرمایه، رویه موسسات رتبهبندی بینالمللی و رهنمودهای نهادهای مالی بین-المللی اسلامی، الگوی اولیه رتبه-بندی اوراق بهادار به پشتوانه دارایی استخراج گردید، سپس این الگو با هدف کسب اجماع و با استفاده از روش تحقیق دلفی در معرض نظرخواهی از خبرگان قرار گرفته و نهایتاً الگوی نهایی رتبهبندی اوراق بهادار به پشتوانه دارایی ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conceptual framework for asset back securities rating in Iran Capital Market

نویسندگان [English]

  • Ghasem Blue 1
  • Amir Abbas Sahebgharani 2
  • seyedeh mahboobeh jafari 3
1 Assistant Prof. in accounting of Allameh Tabataba'i University
2 Ph.D in accounting of Allameh Tabataba'i University
3 Assistant Prof. in accounting, Azad university south Branch
چکیده [English]

In recent years, the capital market has played a significant role in the financing of the government and the private sector and provided a variety of tools for this purpose, mainly based on the asset backed securities and asset base securities, on the other hand, due to the requirement of the supervisory authority of the capital market to rate its debt securities before it is published and the need to enter the rating process of securities, it is necessary to have securities rating pattern Published in the capital market are designed and explained. Based on the above, the present study attempts to develop a credit rating model for asset backed Securities based on sukuk in the capital market. On one hand, the problems of executing Sukuk publishing, such as obligatory guarantee, are overcome, and on the other hand, the field of transparency of the market Financing and accelerating the financing process through this market will ultimately lead to a reduction in the cost of financing a firm.In this study, firstly, by studying the theoretical foundations of the publishing of asset-backed securities and other sources of information, such as guidelines issued by the Capital Markets Authority, the International Institutions and International Financial Institutions' Guidelines, the Primary Model The asset back rating was extracted, and then this model was developed for the purpose of obtaining consensus and Delphi Research methodology was subjected to an expert opinion survey and ultimately the final model of asset-backed securities ranking was presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Asset Back Securities
  • Ratings
  • Delphi Methodology
ارضاء، امیر حسین و همکاران (1396)" محاسبه ریسک اعتباری و تاثیر آن بر بازدهی در بورس اوراق بهادار"، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 14، شماره 55، پاییز 1396، صفحه 196-169

پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه ایران (1395)، " آمار انتشار اوراق بهادار بدهی به تفکیک نوع اوراق و مبلغ"، قابل دسترسی از طریق لینک http://www.seo.ir/

سازمان بورس و اوراق بهادار(1389)، "دستورالعمل انتشار اوراق اجاره"، مصوب سازمان بورس اوراق بهادار تهران 1389، اصلاحیه 1394

سازمان بورس و اوراق بهادار(1389)، "دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه"، مصوب سازمان بورس اوراق بهادار تهران 1389، اصلاحیه 1394

سازمان بورس و اوراق بهادار(1394)، "آیین­نامه نظام راهبری شرکتی"، مصوب سازمان بورس اوراق بهادار تهران 1386.

سازمان بورس و اوراق بهادار(1392)، "دستورالعمل انتشار اوراق سفارش ساخت"، مصوب سازمان بورس اوراق بهادار تهران 1392.

سازمان بورس و اوراق بهادار(1395)، "دستورالعمل تاسیس و فعالیت موسسات رتبه­بندی"، مصوب سازمان بورس اوراق بهادار تهران 1395.

سروش، ابوذر (1386). ،" بررسی اوراق صکوک اجاره " فصلنامه بورس، سال دهم، شماره 65 ، صص 14-32.

طالبی، محمد. رحیمی، امیر محمد (1391)، " شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی ریسکهای مرتبط با اوراق بهادار اجاره". دو فصلنامه علمی- پژوهشی جستارهای اقتصادی ایران، سال نهم. پاییز و زمستان 1391.

مجلس شورای اسلامی (1388)، "قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی"، مصوب 1388.

مجلس شورای اسلامی (1394)، "قانون رفع موانع تولید رقابت­پذیر و ارتقای نظام مالی کشور"، مصوب 1394.

میشیکین، فردریک. ایکینز، استانلی (2006)، " بازارها و نهادهای مالی". ترجمه کردبچه (1391)، چاپ اول،

دموداران، اسوات (1975)."مالی شرکتی پیشرفته با رویکرد کاربردی". ترجمه بدری و همکاران (1392) چاپ اول، تهران، انتشارات نص.

دیانتی دیلمی، زهرا و همکاران (1395)، " بررسی رابطه بین خصوصی سازی، استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت و عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران "، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 13، شماره 51، بهار 1395، صفحه 55-86

موسویان، سید عباس (1391)."بازار سرمایه اسلامی". چاپ اول، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.

موسویان، سید عباس (1392)." ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)". چاپ ششم، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران.

موسویان، سید عباس و همکاران (1391). " شناخت و رتبه بندی ریسک های ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)". اندیشهمدیریتراهبردی،سالهفتم،شمارهاول،بهاروتابستان1392.

AAOIFI. (2004–5). “Shari’ah Standards for Financial Institutions”. AAOIFI. Retrieved from http://www.aaoifi.com/aaoifi_sb_ sukuk_Feb2008_Eng.pdf

AAOIFI. (2008). “Bahrain (13 and 14 February 2008), p. 1”. Retrieved from www.aaoifi.com/sharia-board.html Shari’ah Board Statement.

Altman, Edward I., E, Hotchkiss, (2005) “Corporate Financial Distress and Bankruptcy: Predict and Avoid Bankruptcy, Analyze and Invest in Distressed Debt”, 3rd edition, John Wiley and Sons (2011), New York.

Ahmed, E, Aminul Islam, MD,(2015). “Islamic Sukuk: Pricing Mechanism and Rating” The Social Sciences 10.2.

Arundina, T, Azmi, M.(2015) “The predictive accuracy of Sukuk ratings; Multinomial Logistic and Neural Network inferences”. Pacific-Basin Finance Journal. 34. Pages 273–292.

Beretta R. )1996( 6.“A critical review of the Delphi technique”. Nurse Res; 3(4): 79-89.

Fabozzi, F. J., & Drake, P. P. (2009). “Finance capital markets, financial management and investment management”. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.

Hassoune, A. (2007). “Standard & Poor’s approach to rating sukuk”. S&P Ratings Direct. September.

Howladar, K. (2006). “Shari’ah and sukuk: A Moody’s primer”. Moody’s Investors Service. Retrieved from www.moodys.com.

Kothari, V. (2006). Securitization the financial instrument of the future (2nd ed) . Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.

Leong, M. (2008). “Rating approach to sukuk: A MARC perspective”. Malaysian Rating Corporation Berhad. Retrieved from http://www.marc.com.my

Murcia, F, C, S., Fernando, D, M., Suliani, R., and José, A, B, (2014) “The Determinants of Credit Rating: Brazilian Evidence”, Retrieved from http://www.anpad.org.br/bar.

Mseddi, 13.S. Naifar, N (2013). “Rating methodology and evaluating the issuer of sukuk”. International Journal of Management Science and Engineering Management,DOI: 10.1080/17509653.2013.829629

McMillen, M. J. T. (2008). “Asset securitization sukuk and Islamic capital markets: Structural issues in these formative years”. Wisconsin International Law Journal, 25, 703–772.

Okoli C., Pawlowski, S.D.; “The Delphi method as a research tool: an example, design considerations and applications” Information and Management, Vol. 42, 2004.

McKenna H, Hasson F, Smith M. “A Delphi survey of midwives and midwifery students to identify nonmidwifery duties”. Midwifery 2002 Dec; 18(4): 314-22.

Poon, W. P. H. and Chan, K. C. (2008). An empirical examination of the informational content of credit ratings in China. Journal of Business Research, 61(7): 790-797.

Standard & Poors .(2015). “Methodology For Rating Sukuk”. Retrieved from www. Standard & Poors.com/ratinggsdirect

RCP and Partners. (2003). “Risk rating of asset managers: The investor’s measure of trust. Report”. RCP and Partners GmbH.

Tichy, G. (2011). “Credit rating agencies: Part of the solution or part of the problem? Intereconomics” – Review of European Economic Policy, 46, 232–262.

Turoff M, Linstone HA. “The Delphi method: techniques and applications”. cited 2008 Oct 19. Available from: http://is.njit.edu/pubs/delphibook/

Usmani, M. T. (2008). “Sukuk and their contemporary applications. Working paper. Bahrain, AAOIFI Shari’ah Council”. Retrieved from http://www.kantakji.com/fiqh/Files/ Markets/f213.pdf

Zaidi, J. A. (2008)“Workshop on Financial Institutions Analysis. Islamic International Rating Agency”. Retrieved from www. iirating.com.

Zawya. (2012b). “Global sukuk issuance in 3Q 2012. Sukuk Quarterly Bulletin, issue 15–3Q2012”. Retrieved from http:// www. iefpedia. com/english/wp-content/uploads/2012/07/ E5929d01.